Mãng cầu xiêm và na xiêm miền Bắc là hai loại quả được nhiều người yêu thích, nhưng nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa hai loại này. Vậy mãng cầu xiêm và na xiêm miền Bắc khác nhau như thế nào? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết này.
Mãng cầu xiêm là gì?
Mãng cầu xiêm (Annona muricata) hay còn gọi là mãng cầu gai là một loại trái cây nhiệt đới thuộc họ Annonaceae. Đây là quả của một loại cây thân gỗ nhỏ, có nguồn gốc từ Trung Mỹ và Nam Mỹ. Trọng lượng quả có thể dao động từ 2,39 kg đến 10 kg tùy thuộc vào giống và điều kiện trồng trọt. Với vỏ ngoài có nhiều gai mềm, khi chín, phần thịt mãng cầu có vị giống như sự kết hợp giữa dâu tây, dứa và cam quýt.
Na xiêm miền Bắc là gì?
Na xiêm miền Bắc (Annona glabra) còn gọi là bình bát hay nê rừng, một loại cây mọc hoang dại phổ biến ở các vùng đồi núi phía Bắc. Ngoài ra, một số tỉnh miền Tây ngập nước như ven sông, ao hồ, kênh rạch cũng thường có loại quả này. Với vỏ ngoài trơn nhẵn, trọng lượng trung bình khoảng 300g mỗi trái.
So sánh chi tiết mãng cầu xiêm và na xiêm miền Bắc
Bảng so sánh tổng quát giữa mãng cầu và na xiêm:
| Tiêu chí | Mãng cầu xiêm | Na Xiêm miền Bắc (Bình bát) |
|---|---|---|
| Kích thước | 2–10 kg | 200–400 g |
| Vỏ quả | Màu xanh có gai mềm | Vỏ nhẵn, trơn bóng, khi chín có màu vàng cam |
| Thịt quả | Cơm dày, màu trắng ngà | Thịt mỏng hơn |
| Vị | Chua chua ngọt ngọt, mọng nước và mềm | Có vị chua ngọt, ít nước hơn |
1. Hình dáng
Quả mãng cầu xiêm thường có hình bầu dục, hình trái tim. Vỏ ngoài có màu xanh đậm khi non, chuyển sáng xanh nhạt hay vàng xanh khi chín. Còn quả na xiêm thì nhìn qua hơi giống quả xoài, vỏ trơn, nhưng khi sờ thấy nhám, không láng. Cũng tương tự mãng cầu xiêm, vỏ ngoài khi non có màu xanh và chuyển vàng khi chín.
2. Trọng lượng
Trọng lượng quả mãng cầu xiêm có thể dao động từ 2,39 kg đến 10 kg tùy thuộc vào giống và điều kiện trồng trọt. Khối lượng trung bình là 4,0 kg, nhưng ở Mexico, Venezuela và Nicaragua, nó dao động từ 0,4 kg đến 1,0 kg.
Trong khi đó, na xiêm thì lại nhỏ hơn nhiều, nặng từ 300–400 g.
3. Vỏ quả
Vỏ mãng cầu gần như khi chín và xanh đều có màu xanh đặc trưng, chỉ là khi chín nó có xu hướng xanh vàng nhẹ. Quả có gai mềm, dày và phủ khắp bề mặt quả. Khi quả chín gai này có xu hướng mềm hơn khi xanh, và khoảng cách các gai xa hơn. Na xiêm thì vỏ nhẵn, trơn, khi chín có màu vàng cam.
4. Công dụng đối với sức khỏe
Mãng cầu xiêm mang đến nhiều tác dụng tích cực cho sức khỏe như:
- Cung cấp nhiều chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất
- Cải thiện sức đề kháng nhờ giàu vitamin C
- Chất xơ dồi dào giúp bạn tăng cảm giác no, hỗ trợ giảm cân, đồng thời còn giúp hỗ trợ tiêu hóa
- Có thể giúp kháng khuẩn, chống viêm
Na xiêm có thể giúp:
- Có khả năng kháng khuẩn, kháng nấm
- Bổ sung một số dưỡng chất cho cơ thể
- Cây bình bát có tác dụng tiêu diệt côn trùng, chấy rận
- Theo y học cổ truyền, bình bát hỗ trợ chống viêm, kháng khuẩn, sát trùng, giúp nhuận tràng, lợi tiểu, thanh nhiệt, giải độc.
5. Thịt quả và hạt
Cả hai loại đều có nhiều múi nhỏ bên trong, các múi thường có một hạt màu đen hoặc nâu sẫm. Điểm khác nhau là ở chỗ:
- Mãng cầu thì có múi màu trắng nhạt hay trắng ngà, múi phân bố thưa hơn, đặc biệt phần thịt dày hơn, to hơn vì kích thước quả lớn
- Na xiêm thì múi san sát, dày, thịt mỏng hơn.
6. Hương vị, kết cấu
Mãng cầu xiêm có thịt quả màu trắng, mềm, có vị chua chua ngọt ngọt dễ ăn, là sự hòa quyện giữa vị dâu tây, dứa và cam quýt. Trong khi đó, na xiêm thì vị ngọt thanh, thơm nhẹ, thịt quả có màu vàng cam và mềm vừa phải, không mềm như mãng cầu.
7. Cách sử dụng
Hai loại quả này cách dùng cũng gần giống nhau, bạn có thể dùng để ăn trực tiếp, pha nước uống, pha trà... Tuy nhiên, mãng cầu xiêm thì được ứng dụng trong lĩnh vực thực phẩm nhiều hơn như:
- Trà mãng cầu
- Mãng cầu sấy dẻo
- Kem mãng cầu
- Mứt hay kẹo
- Nước ép...
Loại nào ngon hơn?
Nếu công bằng mà đánh giá dựa trên trải nghiệm thực tế thì mãng cầu xiêm sẽ có vị tinh tế và ngon hơn. Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận vị chua ngọt thanh của na xiêm vẫn rất hấp dẫn. Mãng cầu xiêm là loại quả được trồng và tiêu thụ rộng rãi trên nhiều quốc gia trên thế giới, còn na xiêm là quả dại thơm ngon độc đáo. Mỗi loại quả đều có ưu điểm riêng:
Na xiêm miền Bắc:
- Tươi ngon, ngọt thanh, dễ ăn
- An toàn cho sức khỏe vì mọc dại không phun thuốc sâu, thuốc bảo vệ thực vật
Mãng cầu xiêm:
- Chế biến đa dạng, linh hoạt
- Hương vị thơm ngon, phù hợp với khẩu vị nhiều người.
Khuyến nghị chung: Có thể ăn cả hai loại trái cây này, mỗi tuần 2–3 lần, ưu tiên ăn tươi, sạch.
FAQ (Câu hỏi thường gặp)
1. Ăn loại nào giảm cân tốt hơn?
Cả hai đều có thể là những thực phẩm lành mạnh cho chế độ giảm cân khi ăn đúng liều lượng, nguyên chất. Mãng cầu xiêm thì đã được nghiên cứu, trong 100g chứa khoảng 66 calo, còn na xiêm hiện nay có ít dữ liệu. Thế nên, tốt nhất bạn nên ăn vừa phải, kết hợp chế độ ăn uống và vận động hợp lý.
2. Ăn nhiều có tốt không?
Mãng cầu xiêm có rủi ro vì có chứa chất annonacin nếu ăn hàng ngày và ăn trong một thời gian quá dài. Dù là sản phẩm nào đi nữa, bạn cũng nên ăn điều độ, không nên ăn liên tục quá lâu, nên sử dụng đa dạng nhiều loại trái cây tươi khác nhau.
3. Cách ăn ngon nhất?
Cách ăn đơn giản bạn có thể áp dụng tại nhà như sau:
- Na xiêm thì ăn trực tiếp, hay dằm pha cùng đường và đá lạnh làm nước uống
- Mãng cầu có thể làm sinh tố, nước ép, kem, ăn trực tiếp...
4. Mãng cầu xiêm có phải là na không?
Mãng cầu xiêm không phải là na, quả na còn gọi là mãng cầu ta, thường có kích thước nhỏ hơn mãng cầu xiêm. Ngoài ra, vỏ dày, thường có xanh nhạt, gồm nhiều múi sần sùi và nổi rõ tạo thành rãnh.
5. Làm sao mua được mãng cầu xiêm ngon?
Để mua được mãng cầu thơm ngon, chất lượng cao bạn có thể tham khảo cách sau:
- Chọn quả có màu xanh vàng, hay xanh nhạt tự nhiên, phần gai mềm và có khoảng cách xa nhau
- Vỏ nguyên vẹn, căng bóng, không có vết thâm hay bị sâu
- Quả có mùi thơm nhẹ nhàng, khi ăn sẽ có vị chua ngọt dễ ăn
- Ưu tiên mua mãng cầu xiêm hữu cơ, chín cây.
6. Nên ăn mãng cầu và na xiêm lúc nào tốt?
Bạn có thể ăn hai loại trái cây này vào các thời gian trong ngày, nhưng tốt nhất nên ăn vào ban ngày, thời điểm lý tưởng là sau bữa ăn 30–60 phút. Không nên ăn khi đói vì tính axit của chúng có thể khiến dạ dày nôn nao, khó chịu, thậm chí làm những ai đang bị đau dạ dày nặng hơn.
Lời kết
Hy vọng bài viết này giúp bạn dễ dàng nhận biết hai loại quả này. Luôn nhớ là phải ăn điều độ, đừng nên lạm dụng, hạn chế thêm đường, sữa khi ăn để tối ưu lợi ích cho sức khỏe.
