Mãng cầu xiêm và mãng cầu ta đều là những loại trái cây thơm ngon, phổ biến, nhưng nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa hai loại này. Vậy mãng cầu xiêm và mãng cầu ta khác nhau như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn phân biệt chi tiết từ hình dáng, hương vị, giá trị dinh dưỡng.
Mãng cầu xiêm là gì?
Mãng cầu xiêm (Annona muricata) là một loại trái cây nhiệt đới thuộc họ Annonaceae. Loại quả này có nhiều tên gọi khác nhau, bao gồm mãng cầu gai, guanabana, paw-paw, sirsak và graviola tùy quốc gia.
Đây là quả của một loại cây thân gỗ nhỏ, có nguồn gốc từ Trung Mỹ và Nam Mỹ. Trọng lượng quả có thể dao động từ 2,39 kg đến 10 kg tùy thuộc vào giống và điều kiện trồng trọt. Với vỏ ngoài có nhiều gai mềm, khi chín, thịt mãng cầu có vị giống như sự kết hợp giữa dâu tây, dứa và cam quýt.
Mãng cầu ta là gì?
Mãng cầu ta (Annona squamosa) là một cây thân gỗ thuộc chi Annona, có nguồn gốc ở vùng châu Mỹ. Ngoài ra, nó còn được gọi là quả na, sa lê, phan lệ chi. Cũng như mãng cầu xiêm, loại quả này được trồng rộng rãi trên nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam.
Mãng cầu xiêm và mãng cầu ta khác nhau như thế nào?
| Tiêu chí | Mãng Cầu Xiêm (Mãng cầu gai) | Mãng Cầu Ta (Quả na) |
|---|---|---|
| Tên khoa học | Annona muricata | Annona squamosa |
| Kích thước | Có thể nặng từ 2–10 kg | Nặng từ 200–400 g |
| Đặc điểm của vỏ | Có màu xanh, có nhiều gai mềm | Mắt na to, có nhiều màu sắc từ xanh đến hồng, tùy loại |
| Hương vị | Chua ngọt dễ ăn | Vị ngọt đậm |
| Thịt quả | Trắng ngà, mềm mịn, mọng nước | Trắng ngà, mềm |
| Giá trị dinh dưỡng | Cao | Cao |
Dưới đây là những điểm khác biệt rõ ràng nhất giữa hai loại quả này:
1. Hình dáng và kích thước
Quả mãng cầu xiêm nổi bật với kích thước lớn, khi trưởng thành quả dài khoảng 20–25 cm và nặng trung bình 5–6 kg tùy thuộc vào giống và điều kiện trồng trọt. Quả thường có hình bầu dục, hình trái tim, vỏ ngoài có nhiều gai mềm, quả màu xanh đậm khi non, chuyển sáng xanh nhạt hay vàng xanh khi chín
Quả mãng cầu ta thì nhỏ hơn, hình tròn hoặc hơi tím, thường nặng 200–500g. Vỏ dày, thường có xanh nhạt, gồm nhiều múi sần sùi và nổi rõ tạo thành rãnh. Ngoài ra, còn có nhiều giống có màu xanh lam, hồng đậm, và thường có lớp phấn phủ.
2. Cấu trúc thịt quả
Cả hai loại trái cây này đều có kết cấu thịt mềm, bên trong mỗi múi có hạt. Mãng cầu xiêm phần thịt dạng múi nhỏ, nhưng lại không phân múi rõ ràng mà nằm sát vào nhau, khi ăn có cảm giác mềm mịn, mọng nước. Còn quả na thì được chia thành từng múi nhỏ rõ ràng hơn.
3. Hương vị
Mãng cầu xiêm và quả na có thịt màu trắng ngà hay màu kem, nhưng hương vị của chúng có sự khác biệt dễ nhận thấy.
- Mãng cầu xiêm có vị chua chua ngọt ngọt, pha trộn giữa dâu tây, dứa và cam quýt
- Mãng cầu ta thì có vị ngọt đậm đà hơn, ở Bắc Bộ, quả na có hai loại chính là na dai (mùi thơm và vị ngọt sắc hơn) và na bở.
4. Mùi hương và hạt
Về mùi thơm, phần thịt quả mãng cầu xiêm hơi giống dứa, nhưng hương vị độc đáo hơn. Hầu hết các múi xếp sát nhau, trong mỗi múi có một hạt hình bầu dục, nhẵn, cứng, màu đen, dài từ 1,25 đến 2 cm và một quả lớn có thể chứa từ vài chục đến 200 hạt trở lên.
Trong một trái mãng cầu ta thường có 20 đến 40 hạt trở lên và có lớp vỏ màu nâu đến đen, những có những giống cây gần như không có hạt. Hạt có chứa độc tố.
5. Giá trị dinh dưỡng
Bảng so sánh giá trị dinh dưỡng của mãng cầu xiêm và mãng cầu ta theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ.
| Dưỡng chất | Mãng cầu Xiêm (Annona muricata) | Mãng cầu Ta (Annona squamosa) | Đơn vị |
|---|---|---|---|
| Calo | 66 | 94 | kcal |
| Protein | 1 | 2,06 | g |
| Chất xơ | 3,3 | 4,4 | g |
| Carbohydrate | 16,8 | 23,64 | g |
| Vitamin C | 20,6 | 36,3 | mg |
| Canxi | 14 | 24 | mg |
| Phốt pho | 27 | 32 | mg |
| Kali | 278 | 274 | mg |
| Đồng | 0,086 | 0,086 | mg |
6. Công dụng đối với sức khỏe
Cả hai loại trái cây này đều có giá trị dinh dưỡng cao. Khi ăn vừa đủ, đúng cách chúng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như:
- Giàu chất chống oxy hóa
- Tốt cho tiêu hóa nhờ giàu chất xơ
- Giúp tăng cường miễn dịch vì có hàm lượng vitamin C cao
- Cung cấp năng lượng nhanh chóng nhờ đường tự nhiên và carbohydrate
- Góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch và huyết áp
Theo báo BBC, quả mãng cầu ta là loại trái cây đứng thứ hai trong danh sách "các loại thực phẩm bổ dưỡng nhất trên thế giới", với điểm dinh dưỡng là 96/100.
Còn mãng cầu xiêm cũng là loại trái cây thơm ngon, giàu dưỡng chất.
7. Cách ăn phổ biến
Cách ăn được mọi người yêu thích nhất khi ăn mãng cầu ta và mãng cầu xiêm chính là ăn trực tiếp. Bạn có thể cho vào tủ lạnh để làm mát, sau đó tách vỏ, bỏ hạt và ăn thôi.
Ngoài ra, mãng cầu xiêm còn thường dùng để:
- Trà mãng cầu
- Mãng cầu sấy dẻo
- Kem mãng cầu
- Mứt
- Kẹo
- Nước ép...
Quả mãng cầu ta cũng chế biến linh hoạt với các món ăn như:
- Sinh tố na
- Kem na
- Na dầm sữa đặc...
8. Đối tượng phù hợp
Đây đều là những loại trái cây có vị chua ngọt tự nhiên, dễ ăn, phù hợp với nhiều đối tượng như:
- Trẻ em, người lớn tuổi
- Người muốn bổ sung dinh dưỡng từ thực phẩm tươi
- Người đang tìm món ăn vặt, hay đồ uống thơm mát.
Loại nào ngon hơn?
Không có câu trả lời tuyệt đối khi nói về vị ngon quả hai loại quả này. Để đánh giá loại nào ngon thì nó còn tùy vào khẩu vị cá nhân và sở thích của từng người.
1. Chọn mãng cầu xiêm
Mãng cầu xiêm sẽ phù hợp cho những người sau:
- Người yêu thích hương vị ngọt thanh, chua nhẹ
- Thích hợp để làm sinh tố, kem.
2. Chọn mãng cầu ta (quả na)
Bạn nên chọn quả na nếu:
- Bạn yêu thích vị ngọt đậm, thơm nồng, kích thước vừa phải cho một lần ăn
- Thích ăn trái cây tươi hơn.
FAQ (Câu hỏi thường gặp)
1. Loại nào phù hợp với chế độ giảm cân hơn?
Mãng cầu xiêm có lượng calo thấp hơn so với quả na, nên nó có thể là một lựa chọn phù hợp hơn. Tuy nhiên na vẫn là một loại quả ngon, chứa ít calo hơn một số loại trái cây khác, nếu ăn vừa phải, nó cũng giúp bạn giảm cơn thèm ăn, kiểm soát calo tốt hơn.
Dù là loại nào, thì bạn nên kiểm soát khẩu phần ăn hợp lý.
2. Giá mãng cầu bao nhiêu?
Giá thành sẽ tùy vào kích thước và chất lượng mà có thể thay đổi đáng kể.
- Na dai giá dao động khoảng 25.000–45.000 đồng/kg
- Na bở khoảng 130.000–240.000 đồng/kg
- Mãng cầu xiêm tươi dao động phổ biến từ 50.000–100.000 đồng/kg
Giá thành còn phụ thuộc vào nguồn gốc, thời điểm.
3. Có nên ăn hạt mãng cầu không?
Hạt của cả mãng cầu có chứa độc tố, có thể gây hại cho hệ thần kinh nếu vô tình nghiền nát và ăn phải với số lượng lớn. Chỉ nên ăn phần thịt quả và loại bỏ hạt cẩn thận trước khi ăn. Đặc biệt, hạt mãng cầu ta có tính làm bỏng da và có thể trừ sâu bọ, chấy rận.
4. Làm thế nào để chọn mãng cầu xiêm và mãng cầu ta ngon?
Mãng cầu xiêm nên chọn quả có gai đều, mềm, khoảng cách giữa các gai rộng, vỏ chuyển sang màu vàng xanh hoặc vàng nhạt, cầm thấy hơi mềm. Có mùi thơm đặc trưng, quả đều không bị xẹo
Mãng cầu ta (na) cũng nên chọn quả có mắt na to, không bị nứt nẻ hay thâm đen, quả có vỏ mỏng, mắt đã nở đều và phẳng sẽ ngọt và thơm hơn.
Lời kết
Mãng cầu xiêm (Annona muricata) và mãng cầu ta (quả na, Annona squamosa) có hương vị thơm ngon, dễ ăn. Tuy nhiên, bạn cần ăn vừa phải, đúng liều lượng và đúng cách để nhận được lợi ích tốt nhất.
