Nước tương là một sản phẩm được tạo ra từ đậu nành lên men với muối, không chỉ giúp món ăn ngon hơn, đậm đà hơn mà còn có lợi cho sức khỏe. Vậy nước tương có lợi ích gì? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ 7 lợi ích nổi bật và những lưu ý quan trọng khi sử dụng.
Nước tương là gì?
Nước tương là một loại gia vị châu Á có xuất xứ từ Trung Quốc cách đây hơn 2000 năm. Để làm ra nước tương, người ta phải dùng đậu nành và muối, quá trình lên men có thể dùng thêm các nguyên liệu khác như lúa mì hoặc lúa mạch. Hỗn hợp được ủ lên men và sau đó thêm nước muối. Chắt lọc và điều vị để có một sản phẩm nước tương hấp dẫn.
Nước tương tạo vị umami, giúp món ăn đậm đà hơn. Có rất nhiều loại nước tương, nhưng có ba nhóm phổ biến nhất là:
- Nước tương lên men
- Nước tương hóa học
- Nước tương bán hóa học.
7 tác dụng của nước tương đối với sức khỏe
Nước tương khi sử dụng đúng cách, đúng liều lượng nó có thể mang đến nhiều lợi ích như:
1. Cung cấp thêm dưỡng chất
Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), một muỗng canh (16g) nước tương cung cấp khoảng 1,3g protein thực vật. Ngoài ra còn chứa:
- 8,48 calo
- 0,091g chất béo
- 878mg natri
- 0.789g carbohydrate
- 0.128g chất xơ
- 5,28mg canxi
- 11,8mg magie
- Một lượng nhỏ vitamin nhóm B
Khi thêm nước tương vào chế độ ăn uống bạn có thể nhận thêm một số chất cần thiết cho cơ thể, tuy không cao nhưng là một lựa chọn lành mạnh.
2. Có thể giảm dị ứng
Nước tương cũng có tiềm năng chống dị ứng.
Theo một nghiên cứu năm 2005, nước tương có chứa polysaccharid shoyu, chất này có hoạt tính chống dị ứng mạnh mẽ trong ống nghiệm và trên cơ thể sống. Do đó, nước tương có thể là một loại gia vị đầy hứa hẹn trong điều trị các bệnh dị ứng
Còn theo một nghiên cứu ở 76 bệnh nhân bị dị ứng theo mùa kéo dài 8 tuần, nước tương đã cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân viêm mũi dị ứng theo mùa, và nước tương có thể hữu ích trong liệu pháp chống dị ứng sử dụng thực phẩm hàng ngày.
Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc bổ sung SPS có hiệu quả trong việc giảm các triệu chứng viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa, và điều này đặc biệt hữu ích vì nó có thể được kết hợp vào thực phẩm hàng ngày.
3. Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các thực phẩm lên men như nước tương giúp cải thiện sự cân bằng giữa vi khuẩn có lợi và có hại trong đường ruột, từ đó có thể cải thiện sức khỏe đường ruột. Nước tương giúp thúc đẩy tiêu hóa, vì nó có thể làm tăng tiết dịch vị ở người. Nó cũng giúp giảm số lượng vi khuẩn như Escherichia coli gây bệnh và không gây bệnh, Vibrio cholerae và Salmonella.
4. Bổ sung chống oxy hóa
Nước tương là nguồn cung cấp các chất chống oxy hóa mạnh mẽ, góp phần tạo nên những tác dụng tích cực cho sức khỏe khi sử dụng với liều lượng thích hợp. Điều này được cho là nhờ các sắc tố sẫm màu chứa carbohydrate như melanoidin.
Ngoài ra, có các nghiên cứu đã tìm thấy tiềm năng đầy hứa hẹn của nước tương đối với sức khỏe tim mạch, nhưng hiệu quả của nó với người vẫn chưa rõ ràng (Nguồn nghiên cứu 1, 2, 3, 4).
5. Giúp tăng cường hệ miễn dịch
Hai nghiên cứu cũ ở chuột vào năm 2006 và năm 2008 cho thấy việc cho chuột dùng polysaccharid, một loại carbohydrate có trong nước tương, kết quả là phản ứng hệ miễn dịch có dấu hiệu cải thiện đáng kể, nước tương có thể là một loại thực phẩm đầy hứa hẹn để tăng cường khả năng phòng vệ của vật chủ. Nhưng cần thêm nghiên cứu ở người để làm rõ điều này.
6. Giúp ích trong việc chống lại các bệnh mãn tính
Theo trang sức khỏe Health, các nhà nghiên cứu phát hiện các sản phẩm đậu nành lên men có thể giúp bảo vệ chống lại các bệnh mãn tính như tiểu đường, huyết áp, cũng như hữu ích trong việc chứng kháng insulin. Nước tương có thể làm giảm lượng IL-6, một loại protein (cytokine) gây viêm. Nhưng cần thêm nghiên cứu ở người để làm rõ tác dụng này.
7. Có thể giảm huyết áp
Một số loại nước tương, chẳng hạn như nước tương giảm muối có thể làm giảm huyết áp ở chuột( theo nghiên cứu 5, 6, 7). Bên cạnh đó, nó còn có hoạt tính chống viêm, hoạt tính chống đột biến, ít gây dị ứng.
Lưu ý, những nghiên cứu này còn nhiều hạn chế, thường thực hiện trên động vật hoặc trên người nhưng quy mô nhỏ, và số lượng dùng lớn. Nên dù có nhiều tiềm năng nhưng cần có thêm các nghiên cứu quy mô ở người để đánh giá rõ điều này. Bạn nên dùng nước tương vừa phải, không được lạm dụng.
Lưu ý khi dùng nước tương
1. Sử dụng vừa phải
Nước tương là được làm từ đậu nành lên men với muối, nên nó có hàm lượng natri cao. Một thìa canh nước tương chứa hơn 800 miligam natri. Không có quy tắc cụ thể nào về lượng nước tương cần dùng, nhưng nhìn chung, một thìa canh nước tương mỗi ngày là hợp lý. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo người lớn tốt nhất là dùng dưới 1.500 mg natri mỗi ngày.
2. Mua sản phẩm chất lượng
Trên thị trường có rất nhiều loại nước tương từ nội địa tới hàng nhập khẩu từ Hàn Quốc, Nhật, Trung Quốc. Bạn có thể chọn sản phẩm theo nhu cầu, ngân sách và sở thích của mình, nhưng nên mua hàng chính hãng, có nguồn gốc rõ ràng, tránh mua hàng trôi nổi không có xuất xứ.
3. Một số rủi ro khi dùng nước tương
Tuy là một gia vị phổ biến, giúp món ăn đậm vị hơn, nhưng nó cũng tồn tại một số rủi ro như:
- Nước tương thường chứa bột ngọt (MSG), Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) coi việc thêm MSG vào thực phẩm là "được công nhận là an toàn nói chung" (GRAS). Những vẫn có một số trường hợp sử dụng sản phẩm có chứa MSG bị buồn nôn, đau đầu
- Người bị bệnh Celiac ăn nước tương có thể gặp phải các phản ứng bất lợi, nên nếu bạn dị ứng hoặc nhạy cảm với gluten và lúa mì thì đừng dùng nước tương
- Nước tương, giống như các thực phẩm lên men khác, chứa một lượng lớn histamine. Nếu tiêu thụ quá mức nó có thể gây ra các vấn đề về tiêu hóa, ngứa, đau đầu...
Các câu hỏi thường gặp về nước tương
1. Nên bảo quản nước tương như thế nào?
Nước tương nên được sử dụng trong vòng một tháng sau khi mở nắp để đảm bảo hương vị và chất lượng tốt nhất. Nước tương chỉ cần đậy kín sau mỗi lần sau mỗi lần dùng, để ở nơi mát mẻ, khô thoáng, tránh nắng chiếu vào. Theo USDA, không cần phải bảo quản lạnh.
2. Nước tương Vương Ngọc có chứa chất bảo quản không?
Theo bảng thành phần công bố, sản phẩm có sử dụng "chất bảo quản" và "chất phụ gia". Tuy nhiên, đây là các chất phụ gia này nằm trong danh sách cho phép trong sản xuất thực phẩm, đảm bảo an toàn khi sử dụng đúng liều lượng. Người dùng có thể tham khảo kỹ thành phần trên bao bì.
3. Nên dùng nước tương như thế nào?
Theo chuyên gia Cynthia Sass, MPH, khi mua hay sử dụng, dù các loại nước tương được quảng cáo là ít muối, giảm muối hoặc ít natri nhưng nó vẫn có thể chứa nhiều natri.
Bạn có thể dùng nước tương để thăng hạng món ăn như sau:
- Lấy một ít nước tương khuấy cùng ớt, bơ đậu phộng, mật ong, chanh để làm nước sốt ăn với nem cuốn, gỏi, salad
- Làm sốt ướp thực phẩm như cá, thịt, tôm, mực, nên kết hợp cùng gừng tươi, giấm, dầu ăn, ớt, tiêu nữa
- Xay nước tương, ớt, nước cốt chanh, tỏi băm, cà rốt và giấm gạo để làm nước sốt, nước chấm các món ăn mình thích
- Đơn giản nhất là thêm ớt vào chén nước tương và chấm món hấp, luộc.
Lời kết
Nước tương với quy trình lên men tự nhiên truyền thống, không chỉ là gia vị quen thuộc trong mỗi bữa cơm chay, mà còn có lợi cho sức khỏe, có thể giúp chống oxy hóa, chống viêm, hỗ trợ tiêu hóa... nếu dùng đúng liều lượng.
Nếu bạn đang tìm một loại gia vị chay vừa ngon, vừa thân thiện môi trường và có nguồn gốc tự nhiên, thì nước tương đậu nành là lựa chọn rất đáng để thử.
