Mãng cầu xiêm là một loại trái cây có vị chua ngọt dễ ăn, giàu dưỡng chất và tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, việc sử dụng sai cách có thể gây ra những rủi ro cho cơ thể. Vậy tác hại của mãng cầu xiêm là gì? Ai không nên ăn? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Mãng cầu xiêm là gì?
Mãng cầu xiêm (Annona muricata) là một loại trái cây nhiệt đới thuộc họ Annonaceae. Loại quả này có nhiều tên gọi khác nhau, bao gồm mãng cầu gai, guanabana, paw-paw, sirsak và graviola tùy quốc gia.
Đây là quả của một loại cây thân gỗ nhỏ, có nguồn gốc từ Trung Mỹ và Nam Mỹ. Trọng lượng quả có thể dao động từ 2,39 kg đến 10 kg tùy thuộc vào giống và điều kiện trồng trọt. Với vỏ ngoài có nhiều gai mềm, khi chín, thịt mãng cầu có vị giống như sự kết hợp giữa dâu tây, dứa và cam quýt, khi ăn chua chua ngọt ngọt dễ ăn nên được rất nhiều người yêu thích.
5 tác hại của mãng cầu xiêm
Dù là một loại trái cây phổ biến, có giá trị dinh dưỡng cao, nhưng nó vẫn tồn tại một số rủi ro như:
| Tác hại | Nguyên nhân | Đối tượng cần chú ý |
|---|---|---|
| Hạ huyết áp | Tác dụng sinh học tự nhiên | Người huyết áp thấp |
| Giảm đường huyết | Người tiểu đường | |
| Ảnh hưởng thần kinh | Acetogenin | Người hay dùng mãng cầu |
| Dị ứng | Do cơ địa | Người nhạy cảm |
| Ảnh hưởng gan thận | Dùng quá mức | Người có vấn đề về gan, thận |
1. Nguy cơ ảnh hưởng đến hệ thần kinh
Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng acetogenin có độc tính tế bào cao hơn so với alkaloid và rotenone, một hợp chất độc tế bào tổng hợp. Mà mãng cầu xiêm cũng có chứa acetogenin.
Bài báo nghiên cứu năm 2022 phát hiện rằng mối liên hệ tiêu thụ mãng cầu xiêm trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng Parkinson không điển hình. Sử dụng thường xuyên họ Annonaceae cũng làm trầm trọng thêm mức độ nghiêm trọng của bệnh và suy giảm nhận thức trong bệnh Parkinson thoái hóa, bao gồm cả bệnh Parkinson. Tuy nhiên, cần thêm nhiều nghiên cứu trên người để khẳng định rõ ràng.
2. Gây hạ huyết áp
Theo Tạp chí Y học Nhiệt đới Châu Á Thái Bình Dương, nước ép quả và nước sắc từ lá hoặc cành mãng cầu xiêm đã được sử dụng để hỗ trợ một số vấn đề về hô hấp, tiêu hóa, các bệnh về gan, tim và thận. Trong những năm gần đây, nó đã được sử dụng rộng rãi để điều trị hạ đường huyết, hạ huyết áp.
Theo nghiên cứu với 143 người tham gia tiền tăng huyết áp, nhóm được cho uống 2 lần mỗi ngày, mỗi lần 100 g nước ép mãng cầu xiêm trong ba tháng, kết quả huyết áp có dấu hiệu cải thiện đáng kể và nhóm đối chứng không được điều trị.
Như vậy, mãng cầu xiêm có thể hỗ trợ bạn giảm huyết áp, nhưng nếu dùng quá mức, nó có nguy cơ làm huyết áp giảm đột ngột, điều này sẽ rất nguy hiểm cho những ai đang có huyết áp thấp.
3. Có hể hỗ trợ giảm đường huyết
Quả mãng cầu xiêm có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu ở chuột mắc bệnh tiểu đường do streptozotocin gây ra. Một kết quả nghiên cứu khác ở chuột cũng thấy rằng A. muricata có hoạt tính chống tăng đường huyết. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu trên người.
Điều này cũng có nghĩa là những người bị bệnh tiểu đường hay đang uống thuốc tiểu đường cần cẩn trọng, nên hỏi bác sĩ trước khi dùng.
4. Gây dị ứng
Mãng cầu xiêm là trái cây được sử dụng rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới, dù thế, nó vẫn có thể gây dị ứng ở những ai có cơ địa nhạy cảm. Vì thế, nếu khi sử dụng mãng cầu hay các sản phẩm từ mãng cầu mà có dấu hiệu ngứa ngáy, mẩn đỏ, thì nên ngừng ăn. Nếu có dấu hiệu bất thường thì nên tìm đến bác sĩ để được tư vấn kịp thời.
5. Có thể gây hại cho gan và thận
Các nghiên cứu trên động vật cho thấy mãng cầu xiêm (graviola) cũng có thể gây hại cho thận và gan nếu dùng thường xuyên. Để hạn chế rủi ro khi sử dụng mãng cầu, bạn nên dùng điều độ, đúng cách.
Lợi ích của mãng cầu
1. Hỗ trợ hệ miễn dịch
Quả mãng cầu xiêm theo nghiên cứu có thể giúp cải thiện hệ miễn dịch. Hơn nữa, mãng cầu là một trong những loại quả có hàm lượng vitamin C cao. Khi ăn vừa đủ, nó là nguồn cung cấp vitamin C đáng kể giúp bạn tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ chức năng miễn dịch một cách tự nhiên.
2. Hỗ trợ tiêu hóa
Mãng cầu xiêm cũng giàu chất xơ (3,3g/100g), bao gồm cả chất xơ hòa tan và không hòa tan. Chất xơ có nhiều vai trò quan trọng:
- Chất xơ hòa tan hoạt động như prebiotic, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn tốt phát triển, từ đó tăng cường sự đa dạng vi sinh vật và sức khỏe miễn dịch
- Chất xơ không hòa tan, như cellulose, làm tăng khối lượng phân và hỗ trợ nhu động ruột
Ăn một ít mãng cầu cùng các loại rau củ quả khác sẽ giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh hơn.
3. Chống oxy hóa và chống viêm
Các chất chống oxy hóa như phytosterol, tannin, flavonoid trong mãng cầu xiêm có thể giúp trung hòa gốc tự do, giảm stress oxy hóa. Các nghiên cứu cho thấy A. muricata chứa vitamin, carotenoid, flavonoid và axit phenolic, tất cả đều có đặc tính chống oxy hóa.
Không những vậy, mãng cầu xiêm còn giàu vitamin C, với 20.6 mg/100g, vitamin C hoạt động như một chất chống oxy hóa. Tiêu thụ một ít loại quả này hỗ trợ giúp cơ thể chống viêm tốt hơn.
Câu hỏi thường gặp
1. Ai không nên dùng mãng cầu xiêm?
Một số đối tượng không nên dùng mãng cầu xiêm như:
- Người đang sử dụng một số loại thuốc đặc trị như thuốc hạ huyết áp và thuốc điều trị tiểu đường, thuốc chống trầm cảm... Vì nó có thể làm hạ huyết áp hoặc hạ đường huyết quá mức, gây chóng mặt, mệt mỏi hoặc nguy hiểm cho sức khỏe
- Người có vấn đề về gan và thận cũng nên tránh vì một số hợp chất sinh học có thể tăng gánh nặng cho hai cơ quan này nếu dùng quá nhiều và liên tục trong một thời gian dài
- Phụ nữ mang thai và cho con bú thì nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi muốn dùng
- Người bị dị ứng
- Người thiếu tiểu cầu máu nên tránh vì nó có thể ảnh hưởng đến quá trình sản sinh hoặc hoạt động của tiểu cầu
Tóm lại, nếu bạn đang uống thuốc hay có vấn đề về sức khỏe thì nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng mãng cầu.
2. Ăn bao nhiêu mãng cầu là đủ?
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, mỗi ngày người lớn chỉ nên dùng khoảng 50g mãng cầu xiêm tươi, chia thành nhiều lần ăn trong ngày. Không nên dùng thường xuyên, mà nên ăn vừa phải, hãy bổ sung đa dạng các loại thực phẩm khác nhau.
3. Nên ăn trái tươi hay ăn mãng cầu sấy dẻo?
Bạn nên sử dụng cả hai, mãng cầu tươi thì có giá trị dinh dưỡng cao, vị tươi mới, nhưng mãng cầu sấy dẻo lại tiện lợi, dễ mang theo, dễ bảo quản. Quan trọng nhất là bạn nên ăn vừa đủ, tránh lạm dụng.
4. Ai không nên ăn mãng cầu xiêm?
Một số người nên hạn chế hoặc nên hỏi bác sĩ trước khi sử dụng gồm:
- Người đang dùng thuốc hạ huyết áp hoặc tiểu đường
- Người có bệnh gan, thận
- Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú
- Người có cơ địa dị ứng
- Người có vấn đề về tiểu cầu...
Lời kết
Mãng cầu xiêm mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cũng tiềm ẩn một số rủi ro nếu sử dụng sai cách hoặc quá mức. Vậy nên bạn nên ăn lượng vừa phải, kết hợp các loại rau củ quả tươi khác và tham khảo ý kiến bác sĩ nếu đang có bệnh lý nền hoặc dùng thuốc điều trị.
