Collagen là một thực phẩm chức năng được nhiều người sử dụng để bổ sung collagen khi lớn tuổi. Nhưng việc sử dụng sai cách, nó cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn. Vậy collagen có tác dụng phù gì?
Uống collagen có tác dụng gì?
Collagen có thể mang đến một số lợi ích như:
Hỗ trợ làn da
Collagen là một protein dồi dào, chiếm khoảng 30% tổng lượng protein của cơ thể, đặc biệt collagen loại I chiếm tỷ lệ 90% lượng collagen trong cơ thể con người. Nó cũng là một thành phần hỗ trợ làn da.
Các thử nghiệm lâm sàng trên phụ nữ khỏe mạnh đã chỉ ra rằng, dùng 2,5 g peptide collagen (SCP) mỗi ngày trong 8 tuần giúp cải thiện đáng kể độ đàn hồi của da. Một nghiên cứu khác cho thấy tác động tích cực đến việc giảm nếp nhăn sau 8 tuần điều trị bằng SCP.
Còn một đánh giá đăng trên tạp chí Da liễu Quốc tế cho biết, phân tích 19 nghiên cứu với 1.125 người (95% là phụ nữ) từ 20 đến 70 tuổi, họ phát hiện dùng collagen thủy phân có tiềm năng cải thiện độ ẩm, độ đàn hồi của da và giảm nếp nhăn. Tuy nhiên, cần có các nghiên cứu quy mô lớn để làm rõ tác dụng của collagen đối với da.
Hỗ trợ tóc và móng
Ngoài hỗ trợ làn da, thì collagen cũng có lợi ích cho tóc và móng, theo nghiên cứu thì bổ sung collagen giúp tăng cường tốc độ tăng trưởng móng 12% và giảm 42% tần suất móng gãy. Đồng thời còn hỗ trợ sức khỏe của tóc.
Có thể hỗ trợ khớp xương
Một nghiên cứu đối chứng ngẫu nhiên,cho thấy rằng, các peptide collagen đặc hiệu giúp cải thiện mật độ khoáng xương và các chỉ số sinh học về xương ở phụ nữ sau mãn kinh. Dù vậy, nhưng cần thêm các nghiên cứu chuyên sâu để làm rõ lợi ích của collagen với xương khớp.
10 tác dụng phụ của collagen bạn cần biết
Collagen dù đã được nhiều nghiên cứu phát hiện có nhiều tiềm năng tích cực cho sức khỏe và sắc đẹp. Không phải ai uống collagen cũng gặp tác dụng phụ. Tuy nhiên, nếu bạn dùng sai cách, chọn sản phẩm kém chất lượng và dùng quá nhiều nó có thể gây ra một số tác dụng phụ như:
Tăng nguy cơ hình thành sỏi thận
Collagen có chứa nhiều hydroxyproline, đây là một axit amin có thể chuyển hóa thành oxalat trong cơ thể. Nếu mới bắt đầu dùng collagen bạn nên uống một lượng nhỏ, uống đủ nước. Theo Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, đăng tải một nghiên cứu cho thấy sử dụng 30g gelatin (nguồn collagen) có thể làm tăng bài tiết oxalat niệu 43% trong 24 giờ so với nhóm đối chứng. Tuy nghiên, các nghiên cứu thường dùng hydroxyproline cao, nên cần có các nghiên cứu quy mô lớn để làm rõ tác động của collagen với nguy cơ sỏi thận này.
Cảm thấy khó chịu khi uống
Collagen nếu chiết xuất từ động vật như thủy, hải sản thì thường nó có mùi tanh đặc trưng, dù quá trình sản xuất đã khử mùi, nhưng không thể loại bỏ hết mùi này. Khi bạn sử dụng các loại collagen nguyên chất, thì khi pha nước uống mùi tanh này có thể khiến bạn cảm thấy khó uống, hơi khó chịu. Nhưng không sao, bạn có thể cải thiện điều này bằng cách pha collagen cùng nước cam tươi, nước ép bưởi,... để tăng hương vị, hơn nữa, khi uống cùng vitamin C collagen có thể phát huy lợi ích tốt hơn.
Có thể cảm thấy đau đầu
Một số người có thể phản ứng nhạy cảm với axit glutamic tự do trong protein collagen, có thể dẫn đến một số vấn đề như nhức đầu nhẹ hoặc khó ngủ khi bổ sung collagen quá nhiều, hay uống sát lúc đi ngủ. Dù là thực phẩm chức năng nhưng bạn không nên lạm dụng nó.
Có thể tăng cân
Một số người bổ sung collagen nhưng chọn loại có chứa đường, hương liệu, chất béo... nên sau một khoảng thời gian uống có thể bị tăng cân. Vì chúng vô tình làm cho tổng calo tăng lên, để tránh điều này, bạn nên ưu tiên collagen thủy phân tinh khiết, không thêm phụ gia, không thêm đường...
Phản ứng dị ứng
Collagen được chiết xuất từ cá biển, bò, cá nước ngọt như da cá ba sa, từ gà..., nên thành phẩm chiết xuất này có thể không phù hợp với những người bị dị ứng với chúng. Dị ứng có thể có các biểu hiện như mẩn ngứa, rối loạn tiêu hóa, ngứa sưng, khó thở... Vậy nên, nếu bạn là nhưng có cơ địa nhạy cảm, hay có tiền sử dị ứng với các thực phẩm dùng để chiết xuất collagen, thì nên cẩn thận, hay chọn các loại collagen có thành phần lành tính và phù hợp với bản thân.
Nếu có triệu chứng dị ứng thì nên ngừng ngay và hỏi ý kiến bác sĩ.
Có thể tương tác thuốc
Dù chưa có nghiên cứu nào khẳng định về sự tương tác của thuốc với thuốc đặc trị ( thuốc kê đơn). Nhưng một số loại collagen thường có thêm các thành phần khác như vitamin, chiết xuất thảo dược, khoáng chất... chúng có thể phản ứng với thuốc. Ai mà đang dùng thuốc, phải hỏi bác sĩ trước khi uống collagen.
Có thể gây rối loạn tiêu hóa
Một số người bổ sung collagen có thể gặp phải trường hợp tiêu chảy, táo bón, ợ nóng, đầy hơi. Điều này có thể là do họ không thể dung nạp collagen hoặc là những thành phần phụ gia hóa học được thêm vào sản phẩm. Nên khi mua collagen bạn nên đọc kỹ thành phần trước khi mua.
Có thể ảnh hưởng tới gan
Nếu collagen loại I tích tụ quá nhiều trong gan chúng có thể gây hại cho cơ quan này, những người đang bị xơ gan mà còn uống collagen nhiều, thì có có thể gây áp lực cho gan, ảnh hưởng tiêu cực đến gan, hoặc làm bệnh nặng hơn. Người đang bị xơ gan cần hỏi bác sĩ trước nếu muốn sử dụng các thực phẩm chức năng, trong đó có cả collagen để đảm bảo an toàn.
Collagen còn có thể làm giảm lượng tryptophan trong cơ thể, làm ảnh hưởng tới tâm trạng.
Cách dùng collagen để tránh tác dụng phụ
Mua collagen chất lượng
Cách đầu tiên để tránh những rủi ro không mong muốn đó chính là bạn phải mua sản phẩm chất lượng. Hãy chọn collagen có xuất xứ rõ ràng, thương hiệu uy tín, có thông tin minh bạch cũng như có các chứng nhận đảm bảo an toàn. Ví dụ Marigen 100% collagen thủy phân nguyên chất từ da cá ba sa nước ngọt, đạt được chứng nhận quốc tế GMP-WHO, HALAL, ISO 9001 và ISO 14001, là một sản phẩm mà bạn có thể tham khảo và lựa chọn.
Sử dụng đúng cách
Thứ hai là bạn cần dùng đúng liều lượng, không được lạm dụng. Gợi ý dùng collagen thủy phân với liều lượng từ 2,5 đến 15g trong tối đa 12 tuần có thể an toàn và mang lại lợi ích.(1). Tuy nhiên, bạn cần nhớ rõ, liều lượng bổ sung còn tùy vào độ tuổi, nhu cầu và sức khỏe của từng người.
Tham khảo ý kiến bác sĩ
Luôn xin ý kiến bác sĩ trước khi muốn bổ sung collagen, nhất là khi bạn đang có vấn đề về sức khỏe, đang trị bệnh. Ngoài ra, một số người không nên dùng collagen như bà bầu, mẹ cho con bú, người huyết áp thấp, người bị thận mãn tính, đang dùng thuốc đặc trị...
Nên uống collagen trong bao lâu?
Theo các chuyên gia, một liệu trình bổ sung collagen khoảng 2- 3 tháng và sau khi uống xong nên nghỉ 1- 2 tháng. Thời gian và liều lượng uống collagen bạn nên xin hướng dẫn từ chuyên gia hay bác sĩ để có lộ trình phù hợp với bản thân.
Lời kết
Như vậy, để tránh gặp phải những tác dụng phụ khi bổ sung collagen thì bạn phải mua collagen chất lượng, uống vừa đủ. Collagen chỉ là sản phẩm hỗ trợ, không thể thay thế chế độ ăn uống khoa học, lối sống lành mạnh, thể thao mỗi ngày được. Để đạt hiệu quả tốt nhất, thì bạn cần kết hợp ăn uống, thể thao, uống collagen đúng cách.
