Tiêu đen và tiêu sọ (tiêu trắng) đều được làm từ cùng một loại cây hồ tiêu (Piper nigrum). Do cách chế biến khác nhau làm cho màu sắc, hương vị của chúng có sự khác biệt. Vậy tiêu đen và tiêu sọ khác nhau như thế nào? Loại nào ngon hơn và nên dùng loại nào cho từng món ăn? Cùng tìm hiểu ngay nhé.
Tiêu đen là gì?
Tiêu đen (Piper nigrum) hay còn gọi là hồ tiêu, là một gia vị có nguồn gốc từ Ấn Độ và được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới. Điều này là nhờ nó vừa là gia vị hấp dẫn cho nhiều món ăn, vừa có lợi cho sức khỏe. Khi còn xanh, hạt tiêu có phần vỏ màu xanh, chuyển sang đỏ, vàng, hay vàng cam khi chín. Hạt tiêu sau khi được phơi khô thường có màu đen đặc trưng.
Trong vỏ và hạt tiêu có chứa piperine, hoạt chất được nghiên cứu và có khả năng tăng cường hấp thu selen, sắt và curcumin.
Tiêu sọ là gì?
Tiêu sọ còn gọi là tiêu trắng cũng là một loại gia vị được làm từ hạt hồ tiêu, có tên khoa học là Piper nigrum. Hạt tiêu được loại bỏ phần vỏ bên ngoài, chỉ giữ lại phần nhân lõi (sọ) bên trong, nên có bề ngoài bóng, có màu trắng ngà.
So sánh tiêu đen và tiêu sọ – Khác nhau như thế nào?
Dưới đây là những điểm khác biệt giữa tiêu đen và tiêu sọ. Từ đó giúp bạn dễ dàng phân biệt và lựa chọn:
1. Nguyên liệu & thu hoạch
Cả hai loại hạt tiêu này đều làm từ những chùm tiêu chín hoặc tiêu già, bên trong đã có phần sọ.
- Tiêu đen thu hoạch khi quả tiêu chín vừa, già
- Tiêu sọ thường thu hái những chùm tiêu có tỷ lệ chín cao nhất
Như vậy, tiêu sọ sẽ ưu tiên quả tiêu chín cao hơn, còn tiêu đen là thu hoạch khi quả còn xanh hay vàng nhưng đã già.
2. Quy trình chế biến
Cách chế biến cũng chính là yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa tiêu đen và tiêu trắng.
- Hạt tiêu đen sau khi hái xuống sẽ được mang đi phơi khô hoặc sấy khô, để nguyên hiện trạng ban đầu, không qua bất cứ công đoạn nào khác
- Trong khi đó, tiêu sọ lại phải xử lý vỏ. Người ta sẽ để tiêu trong khu vực mát 3–5 ngày để gia tăng thêm tỷ lệ chín tự nhiên. Sau đó ngâm tiêu hạt trong nước để làm mềm và phân hủy lớp vỏ, tiếp đó chà xát để loại bỏ lớp vỏ, chỉ giữ lại phần hạt (lõi).
3. Màu sắc và hình dáng
Hạt tiêu đen như tên gọi có màu đen hay đen sẫm đặc trưng, bề mặt nhăn nheo, co rúm do lớp vỏ ngoài săn lại. Tiêu sọ lại khác hẳn, có trắng ngà hoặc màu kem, bề ngoài nhẵn, trơn bóng, vì lớp vỏ ngoài đã được loại bỏ trong quá trình chế biến.
4. Hương thơm
Cả hạt tiêu đen lẫn tiêu sọ đều có mùi thơm đặc trưng của hồ tiêu.
- Hạt tiêu đen thường có mùi nồng, mạnh hơn, nhờ giữ được lớp vỏ giàu tinh dầu
- Hạt tiêu sọ lại có hương thơm tinh tế, nhẹ nhàng hơn, phần lớn mọi người đồng thuận rằng tiêu đen thơm hơn.
5. Vị cay
Ngoài hình dáng, màu sắc thì mùi vị cũng là điểm khác biệt của hai dòng tiêu này.
- Tiêu đen khô có vị cay nồng nhẹ và vị cay thấm dần khi ăn
- Tiêu sọ cay nồng và mạnh mẽ hơn nhiều so với tiêu đen.
6. Giá trị dinh dưỡng
Hạt tiêu sọ và tiêu đen đều có thể giúp bổ sung thêm sắt, piperine, chất xơ và chất chống oxy hóa vào chế độ ăn uống của bạn. Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, trong 100 hạt tiêu cung cấp các chất như:
| Chất dinh dưỡng | Tiêu đen (Black pepper) | Tiêu trắng (White pepper) |
|---|---|---|
| Năng lượng | 251 kcal | 296 kcal |
| Carbohydrate | 64 g | 68,6 g |
| Chất xơ | 25,3 g | 26,2 g |
| Chất béo | 3,26 g | 2,12 g |
| Protein | 10,4 g | 10,4 g |
| Canxi | 443 mg | 265 mg |
| Natri | 20 mg | 5 mg |
| Kali | 1330 mg | 1260 mg |
| Magie | 171 mg | 90 mg |
| Sắt | 9,7 mg | 14,3 mg |
| Vitamin A | 27 µg | 0 µg |
| Vitamin E | 1,04 mg | 0 mg |
| Vitamin K | 164 µg | 0 µg |
| Axit folic (B9) | 17 µg | 10 µg |
| Vitamin C | 0 mg | 21 mg |
Nhận xét nhanh
- Tiêu đen giàu canxi, magie, kali, vitamin K và vitamin A,
- Tiêu trắng có năng lượng cao hơn, giàu sắt, vitamin C hơn.
7. Lợi ích đối với sức khỏe
Cả tiêu đen và tiêu sọ nếu sử dụng vừa đủ và đúng cách, nó có thể mang đến một số tiềm năng tốt cho sức khỏe. Điều này là nhờ có hoạt chất piperine, đã được nhiều nghiên cứu chứng minh là có nhiều tác dụng tích cực cho sức khỏe như:
- Hỗ trợ chức năng não bộ
- Tăng cường hấp thụ chất dinh dưỡng
- Cải thiện chức năng tiêu hóa
- Giúp giảm viêm, chống oxy hóa.
Nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng, piperine có thể làm giảm viêm liên quan đến các bệnh mãn tính như hen suyễn, viêm khớp...
8. Giá thành
Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều thương hiệu cung cấp hạt tiêu nguyên hạt, giá thành có thể thay đổi tùy chất lượng, thời điểm. Ví dụ, trên 1Shop hiện nay giá tiêu sọ và tiêu đen như sau:
- Tiêu chín nguyên hạt hũ 180 g có giá 75,000 VNĐ, túi 55 g giá 55,000 VNĐ
- Tiêu sọ nguyên hạt hũ 180 g có giá 85,000 VNĐ.
9. Ứng dụng & món ăn phù hợp
Tiêu đen thường được dùng trong các món ăn như món kho, hầm, nướng, hay các món cần ninh trong thời gian dài. Phù hợp để nấu thịt bò nướng, thịt cừu, thịt kho tiêu, cá kho
Trong khi đó, tiêu sọ lại phù hợp với món ăn cần màu sắc tinh tế hơn, thích hợp ăn cùng món súp, nước sốt hoặc món ăn cần giữ nguyên màu sắc gốc, đặc biệt phổ biến trong ẩm thực châu Âu.
Tiêu đen và tiêu sọ loại nào tốt hơn?
Khó để đánh giá chắc chắn loại tiêu hạt nào "tốt hơn" một cách tuyệt đối. Việc lựa chọn loại gia vị nào là tùy vào món ăn bạn nấu và sở thích cá nhân của bạn.
1. Chọn tiêu đen
Bạn nên chọn tiêu đen nếu:
- Bạn yêu thích mùi thơm nồng, cần nấu các món ăn có thời gian chế biến lâu
- Bạn muốn tận dụng tối đa các dược tính của hạt tiêu vì tiêu đen giữ nguyên phần vỏ.
2. Chọn tiêu sọ
Bạn nên chọn tiêu sọ nếu:
- Bạn muốn có một loại gia vị mang đến vị cay đậm hơn
- Bạn làm các món có màu sắc nhạt, cần chế biến các món Âu.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Tiêu đen và tiêu trắng nào tốt cho sức khỏe hơn?
Cả hai loại tiêu đều có lợi cho sức khỏe nhờ có chứa piperine, một hoạt chất có khả năng giúp chống viêm, chống oxy hóa. Tuy nhiên, do tiêu đen giữ lại được lớp vỏ, nên nó được xem là có nhiều dưỡng chất hơn.
2. Vùng trồng tiêu nào nổi tiếng nhất Việt Nam?
Các vùng trồng tiêu nổi tiếng ở Việt Nam có thể kể đến như Đắk Lắk, Phú Quốc (An Giang), Bà Rịa - Vũng Tàu (nay thuộc Hồ Chí Minh), Đắk Lắk, Đắk Nông (thuộc tỉnh Lâm Đồng), Gia Lai (Bình Định).
3. Tiêu xay có gì khác so với tiêu đen và tiêu sọ không?
Về bản chất, hạt tiêu xay chỉ là khác về hình thức hạt tiêu đã được chế biến, xay sẵn. Tiêu đen hay tiêu sọ xay nhuyễn, thì nhiều nơi gọi chung là tiêu xay.
Lời kết
Tóm lại hạt tiêu đen hay tiêu sọ đều là gia vị giúp bạn nấu nướng nhiều món ăn ngon.
- Tiêu đen thích hợp với món hầm, món kho
- Tiêu sọ lại hợp cho món ăn cần tính thẩm mỹ và màu sắc tinh tế
Tùy vào món ăn và khẩu vị, bạn có thể lựa chọn loại tiêu phù hợp để tăng hương vị cho món ăn. Khi mua hạt tiêu, nên ưu tiên loại nguyên hạt, mua ở các nhà cung cấp uy tín, có xuất xứ rõ ràng.
