Cây tắc là một loại trái cây thuộc họ cam quýt, không chỉ là một loại quả mà còn có thể hỗ trợ một số vấn đề cho sức khỏe. Từ trái, lá, hạt đến rễ - mỗi bộ phận đều chứa đựng những dược tính đặc biệt. Cùng khám phá trong bài viết này.
Công dụng của cây tắc
Quả tắc (còn được gọi là kim quất, quất) là một loại trái cây thuộc họ cam, có tên khoa học là Fortunella japonica (Thunb.) Swingle. Trong Đông ý, mỗi bộ phận trong cây đều có những tác dụng tiềm năng cho sức khỏe như:
| Bộ phận | Tính vị | Kinh quy | Công dụng chính |
|---|---|---|---|
| Quả tắc | Vị chua ngọt, tính ấm | Tỳ, vị | Kiện tỳ, hóa đàm, giảm ho phong hàn, đầy bụng, buồn nôn |
| Lá | Cay đắng, tính lạnh | Can, tỳ, phế | Thư can, khai vị khí, thông phế khí, chống nôn... |
| Hạt | Vị chua cay, tính bình | Can, phế | Có thể hỗ trợ một số vấn đề về mắt, viêm họng,... |
| Rễ | Vị chua cay, tính ấm | Hành khí, tán kết, hỗ trợ tình trạng mụn nhọt, nấc |
Sách Bản thảo cương mục của Lý Thời Trân có viết, quả tắc có khả năng chữa hung cách đầy tức, chống khát, giải chất độc của rượu, chống say rượu, trừ mùi hôi.
9 bài thuốc dân gian từ cây tắc
Dưới đây là một số bài thuốc được dùng từ cây tắc, nhưng bạn nên tham khảo bác sĩ trước khi áp dụng để đảm bảo phù hợp với tình trạng cá nhân.
1. Hỗ trợ nôn mửa do lạnh bụng
Nguyên liệu:
- 10 - 12g vỏ tắc
- 10 - 12g gừng tươi
Cách làm:
- Lấy vỏ tắc và gừng hơ trên than cho xém cạnh, rồi sắc với 500ml nước lọc.
- Đun lấy khoảng 200ml là được, nấu xong tắt bếp
- Chia thành 2 lần uống trong ngày.
2. Giúp giảm đau họng, giải rượu, khô miệng
Nguyên liệu:
- 500g tắc
- 250g trà xanh
Cách làm:
- Tắc và chè xanh rửa sạch, để ráo
- Cắt tắc thành lát. Cho vào hũ cũng chè 1 tháng
- Mỗi ngày 50ml pha với nước ấm, chia hai lần uống.
3. Giảm cảm mạo, ho khan
Nguyên liệu:
- 5 quả tắc tươi
- 3 lát gừng tươi
- 15g đường đỏ
Cách dùng:
- Tắc và gừng bạn mang đi rửa sạch với nước nhiều lần
- Sắc toàn bộ nguyên liệu với 500ml nước
- Nấu xong bạn mang xuống, uống khi nước còn ấm
Ngoài ra, bạn cũng có thể thử cách này để giảm ho, cách làm như sau
Nguyên liệu:
- 500g tắc
- 200g đường phèn
- 100ml mật ong nguyên chất
- Muối
Cách thực hiện:
- Mang tắc đi rửa sạch với nước, sau đó ngâm tắc với nước có pha muối loãng khoảng 15 phút, để ráo. Dùng dao cắt đôi quả tắc. Đập đường phèn nhỏ
- Cho tắc, đường phèn và mật ong nguyên chất vào tô sứ lớn, trộn đều, dùng màng bọc thực phẩm bọc kín cho vào tủ lạnh khoảng 60 phút
- Lấy hỗn hợp vừa ướp ra, cho vào chảo, bật lửa đun sôi, sau đó hạ lửa nhỏ, đảo đều tay
- Đun cho nước sệt lại, rồi tắt bếp
- Cho hỗn hợp nguội thì cho vào hũ thủy tinh, đậy kín, cho vào ngăn mát bảo quản
- Có thể dùng 1-2 thìa pha cùng nước ấm để trị ho và xoa dịu cổ họng.
4. Giảm đau dạ dày, ngứa cổ, ho khan
Nguyên liệu:
- 500g tắc tươi
- 500g đường trắng
Cách làm:
- Tắc mang đi rửa sạch, để ráo, dùng dao thái lát
- Trộn đều với đường, cho vào hũ thủy tinh đậy kín, ngâm 2 tuần ở nơi thoáng mát, khô ráo
Có thể dùng 25g nước cốt pha cùng nước ấm, rồi chia thành nhiều lần dùng trong ngày, sử dụng liên tục trong vài ngày để cảm nhận rõ sự cải thiện.
5. Có thể hỗ trợ viêm loét dạ dày
Cách này chúng ta không dùng quả tắc tươi nữa mà dùng rễ, nó có thể hỗ trợ chứng viêm loét dạ dày tá tràng một cách tự nhiên.
Nguyên liệu:
- 30g rễ cây tắc
- 150g dạ dày lợn
Cách làm:
- Bao tử heo bạn cần làm sạch kỹ với nước, rửa lại với nước muối loãng, cắt miếng vừa ăn
- Rễ tắc rửa và cắt từng khúc ngắn
- Hầm rễ và dạ dày heo với nước (hoặc nửa nước nửa rượu), nêm nếm gia vị cho vừa ăn, khi món ăn chín thì tắt bếp
- Múc ra chén và ăn cả cái và nước.
6. Hỗ trợ giảm nghẹn
Tắc cũng có thể giúp bạn giảm tình trạng nghẹn.
Nguyên liệu:
- 20g vỏ tắc
Cách làm:
- Rửa sạch và mang vỏ tắc đi phơi khô hoặc sấy khô.
- Nghiền bột và sắc với nước
- Khi có biểu hiện nghẹn có thể dùng.
7. Cải thiện vấn đề cảm mạo phong hàn, không ra mồ hôi
Lá tắc có tác dụng gì? Nó có thể hỗ trợ trường hợp cảm mạo phong hàn, không ra mồ hôi bằng cách sau:
Nguyên liệu:
- 30g lá tắc
- 300ml nước
Cách làm:
- Rửa lá tắc tươi nhiều lần với nước để loại bỏ bụi bẩn, đất cát
- Cho vào ấm thêm nước, đun sôi, nấu đến khi còn 200ml.
- Rót nước ra chén, uống khi còn ấm để toát mồ hôi giúp giải cảm.
8. Hỗ trợ chứng tiểu rắt
Nếu đang bị tiểu rắt bạn có thể tham khảo cách dùng rễ tắc này.
Nguyên liệu:
- 30g rễ tắc
- 15g đường phèn
Cách làm:
- Bạn làm sạch rễ tắc và mang sắc với nước
- Rồi uống thay trà, hết trong ngày.
Câu hỏi thường gặp về vị thuốc từ tắc
Bài viết được tổng hợp, nội dung chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ.
Cây tắc có phải là vị thuốc không?
Theo Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y Tế thì cây tắc không chỉ là một loại trái cây, mà còn là một vị thuốc có thể giúp cải thiện nhiều bệnh lý. Trong Đông y, quả tắc ( quả quất) vị ngọt chua, tính ấm, vào các kinh phế, vị, can, có tác dụng hóa đảm, trị ho, giải uất, tiêu thực, giải rượu. Vỏ có công năng mạnh hơn. Tắc để càng lâu càng tốt. Hạt của nó có thể giảm ho, cầm máu, chống nôn, trogn khi đó lá lại có nhiều tinh dầu, hỗ trợ giảm cảm mạo phong hàn rất tốt.
Lưu ý khi sử dụng quả tắc
Khi dùng tắc bạn nên lưu ý rằng:
- Không nên dùng tắc khi đói vì nó có thể gây hại cho dạ dày, kích thích niêm mạc dạ dày
- Nếu dùng nước tắc hay đồ uống từ tắc thì nên chờ sau khi ăn 30- 60 phút, không nên uống ngay sau khi ăn no
- Ai bị dị ứng cam quýt thì nên cân nhắc, vì nó thể cũng bị khi ăn tắc
Đặc biệt, trên đây chỉ là những bài thuốc dân gian bạn có thể tham khảo, nó có thể hỗ trợ bệnh lý nhưng không phải là thuốc trị bệnh, bạn không nên dùng nó để thay thế phương pháp y khoa. Tốt nhất nếu muốn áp dụng thì nên hỏi trước bác sĩ.
Dùng tắc lâu ngày có hại không?
Tắc là loại trái cây họ cam quýt, bạn có thể sử dụng mỗi ngày nếu dùng đúng cách, đúng liều lượng. Nó không chỉ giúp bạn bổ sung thêm dưỡng chất mà còn có thể tăng hương vị cho món ăn và đồ uống.
Trẻ em có dùng bài thuốc từ tắc không?
Trẻ lớn có khả năng tiêu hóa và ăn được tắc vẫn có thể dùng bài thuốc dân gian về việc chữa ho bằng tắc và đường phèn. Còn những bài thuốc khác thì không nên áp dụng cho trẻ.
Một ngày nên dùng bao nhiêu quả tắc?
Việc nên dùng bao nhiêu quả tắc thì nó còn tùy vào nhu cầu, sức khỏe của từng người. Bạn có thể dùng từ 3- 5 quả hay uống từ 1- 2 ly trà tắc. Không nên lạm dụng uống quá nhiều.
Lời kết
Như vậy, cây tắc có thể hỗ trợ một số bệnh lý, nhưng bạn không nên coi nó là cách trị bệnh duy nhất. Không được thay thế các hướng dẫn trị bệnh từ bác sĩ. Đồng thời cần sử dụng hợp lý, tránh lạm dụng.
Ngoài ra, nếu bạn muốn tìm các sản phẩm từ quả tắc, như tắc sấy dẻo chua ngọt, sấy lạnh, đạt OCOP 4 sao chẳng hạn, bạn có thể xem trực tiếp sản phẩm tắc sấy dẻo POPE chính hãng tại 1SHOP.
