Gừng và nghệ đều là hai thực phẩm phổ biến, có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Cả hai đều có khả năng chống oxy hóa mạnh, tuy nhiên, giữa gừng và nghệ loại nào chống oxy hóa tốt hơn? Cùng tìm hiểu ngay nhé.
Gừng là gì?
Gừng ( Zingiber officinale) là một loại gia vị phổ biến được dùng trong nhiều loại thực phẩm và đồ uống trên khắp thế giới. Đặc biệt ở Đông Nam Á, gừng còn được dùng để hỗ trợ các vấn đề về tiêu hóa, đau họng, ho,... Gừng là một loại cây thân thảo theo mùa, có vị cay nồng, có rễ thân ngầm có thể tồn tại lâu trong đất và có thể tạo ra chồi mới để thay thế lá và thân chết. Thân ngầm gừng phân nhánh không đều, có nhiều xơ thô, trải phẳng và có màu vàng nhạt bên trong.
Nghệ là gì?
Nghệ (Curcuma longa) cũng tương từ gừng, là một loại gia vị và phụ gia thực phẩm, được dùng rộng rãi để cải thiện hương vị và tạo màu, nhờ nó có màu vàng đặc trưng. Curcumin là một chất tạo màu vàng cam, thực tế không tan trong nước và được Liên minh Châu Âu (EU) cho phép sử dụng làm phụ gia thực phẩm.
6 tác dụng của nghệ và gừng đã được khoa học chứng minh
Cả nghệ và gừng đều giàu chất chống oxy hóa, mỗi loại có những hoạt chất nổi bật như:
- Nghệ chứa curcumin - hợp chất tạo nên màu vàng cam đặc trưng
- Gừng chứa gingerol và shogaol - các hợp chất phenolic
Một số lợi ích nổi bật của gừng và nghệ như:
Hỗ trợ giảm đau
Cả hai nguyên liệu này cũng được ứng dụng làm phương pháp giúp xoa dịu cơn đau bụng kinh và đau cơ một cách tự nhiên.
Curcumin có thể ngăn ngừa các enzyme và con đường truyền tín hiệu liên quan đến phản ứng viêm. Giúp giảm tình trạng đau thông qua làm các thụ thể đau ít nhạy cảm hơn và giảm viêm. (1)
Gừng cũng giúp giảm prostaglandin, mà prostaglandin là những chất có cấu trúc giống hormone, ảnh hưởng đến nhiều chức năng của cơ thể, bao gồm viêm, đau và co thắt tử cung(2, 3)
Có thể có lợi cho tim mạch
Khả năng chống viêm và chống oxy hóa của nghệ và gừng là một trong những yếu tố khiến hai gia vị này cũng có lợi ích cho sức khỏe tim mạch.
Các nghiên cứu cho thấy curcumin có tác dụng đa chiều và làm giảm nhiều thông số góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch ở người già cũng như người béo phì. Chất này có thể hỗ trợ mạch máu, góp phần tăng cường lưu thông máu. Còn đặc tính giảm viêm cũng có tiềm năng tích cực giúp giảm nguy cơ tích tụ mảng bám trong động mạch.
Gingerol thì lại có thể giúp huyết áp ổn định hơn, cải thiện lưu thông máu, giảm tình trạng cục máu đông.Tác dụng bảo vệ tim mạch của gừng được cho là nhờ vào tác dụng tăng cường chức năng tim, chống tăng huyết áp, chống tăng lipid máu và chống kết tập tiểu cầu.
Cung cấp chất chống oxy hóa
Nghệ và gừng đều chứa nhiều chất chống oxy hóa. Trong khi đó, có các bằng chứng cho thấy các gốc tự do có thể tích tụ khắp cơ thể theo tuổi tác, khởi phát quá trình lão hóa, cũng như nhiều lý như bệnh Alzheimer, bệnh Parkinson. Chất chống oxy hóa hoạt động bằng cách trì hoãn hoặc ngăn chặn quá trình oxy hóa của các hóa chất khác, giúp bảo vệ tế bào và sức khỏe. Như vậy, việc bổ sung đầy đủ chất chống oxy hóa, thì đồng nghĩa tế bào được bảo vệ tốt hơn, giảm nguy cơ viêm nhiễm, tổn thương và bệnh tật.
Curcumin có thể ức chế quá trình peroxy hóa lipid, nó dường như làm giảm hoạt động của nitric oxide (NO) synthase cảm ứng (iNOS).
Trong khi đó, các đặc tính chống oxy hóa và chống viêm của gừng là nhờ gingerol, shogaols, paradol và zingerone. Cơ chế chống oxy hóa của gừng liên quan đến sự hoạt hóa con đường tín hiệu Nrf2 (yếu tố hạt nhân liên quan đến hồng cầu 2).
So về khả năng chống oxy hóa thì nghệ mạnh hơn gừng một chút, các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm như chỉ số ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity), ước tính khả năng chống oxy hóa, curcumin có chỉ số cao hơn gingerol.
Khả năng chống viêm
Viêm là phản ứng của hệ miễn dịch đối với chấn thương hoặc nhiễm trùng, tuy nhiên, viêm có thể gây hại nếu xảy ra ở các mô khỏe mạnh hoặc kéo dài quá lâu. Nghệ chứa curcumin có thể việc kiểm soát hoặc giảm mức độ của một số phản ứng viêm. Curcumin có tác dụng chống viêm đáng kể, và rất nhiều nghiên cứu tiền lâm sàng hoặc lâm sàng đã nghiên cứu tác dụng của nó đối với các bệnh viêm nhiễm, trong đó, bệnh viêm ruột, viêm khớp, bệnh vảy nến.
Theo một bài đánh giá, gừng chứa một lượng lớn các hợp chất chống oxy hóa, có thể được sử dụng để điều trị các tình trạng viêm khác nhau. Do đó, gingerol, shogaol và diarylheptanoid trong gừng có thể làm giảm một số triệu chứng của quá trình viêm như viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ và vảy nến.
Giúp hỗ trợ hệ miễn dịch
Curcumin giúp kháng khuẩn, hơn nữa nó còn được chứng minh là một chất điều hòa miễn dịch mạnh mẽ, có thể điều chỉnh sự hoạt hóa của tế bào T, tế bào B, đại thực bào, bạch cầu trung tính, tế bào sát thủ tự nhiên và tế bào dendritic.
Các hợp chất gingerol và shogaol trong gừng có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa, hỗ trợ hệ miễn dịch khỏe mạnh.
Có thể hỗ trợ hệ tiêu hóa
Curcumin có thể chống viêm, chống oxy hóa, kháng khuẩn nên nó có nhiều lợi ích cho hệ tiêu hóa. Bài tổng quan năm 2013 cũng cho rằng, chất này có nhiều hoạt tính dược lý, có tiềm năng được sử dụng để điều trị nhiều bệnh lý đường tiêu hóa, cả về chức năng và thực thể.
Còn gingerol trong gừng giúp giảm cảm giác buồn nôn và làm dịu đường tiêu hóa. Một nghiên cứu chỉ ra, gừng có thể làm tăng tốc độ làm rỗng dạ dày và kích thích co thắt hang vị ở những người khỏe mạnh. Gừng cũng đã được nghiên cứu và xem như là một chất chống nôn.
Tác dụng phụ của gừng và nghệ
Dù được cho là có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe, nhưng nếu dùng quá nhiều, sai cách, gừng và nghệ có thể gây hại.
Đối với gừng
Một số tác dụng phụ của gừng gồm:
- Ợ nóng
- Tiêu chảy
- Bụng khó chịu
- Cảm giác nóng trong người do gừng có tính ấm
- Kích ứng miệng và họng
- Phụ nữ mang thai dùng gừng vào cuối thai kỳ có thể gây hại, vì thế trong quá trình mang thai bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Đối với nghệ
Tương tự nghệ cũng vậy, nó có thể gây ra một số rủi ro như:
- Tiêu chảy
- Đau đầu
- Phát ban da
Mức độ còn tùy vào từng người, nếu thấy dùng nghệ hay gừng có dấu hiệu bất thường bạn nên dừng ngay và tìm đến bác sĩ.
Cách sử dụng nghệ và gừng
Cách dùng nghệ
Nghệ có thể dùng để tạo màu cho món ăn, tẩm ướp thực phẩm, hoặc bạn có thể dùng để pha cùng sữa ấm, hay latte sữa nghệ vàng. Khi làm sinh tố, nước ép bạn cũng có thể thêm một chút nghệ hay bột nghệ để tăng hương vị. Nếu bạn thích ăn nguyên chất, có thể pha bột nghệ với nước + mật ong, hay ăn snack nghệ sấy.
Cách dùng gừng
Có thể pha trà gừng theo công thức sau:
Nguyên liệu:
- Gừng tươi
- Nước lọc
Cách làm:
- Gừng tươi bạn rửa sạch với nước, sau đó cắt mỏng
- Cho nước vào nồi đun sôi
- Cho gừng thái lát vào, đun khoảng 2-3 phút trên lửa nhỏ
- Tắt bếp, cho nước gừng ra ly
- Uống khi nước trà còn ấm.
Hay bạn cũng áp dụng giống nghệ, dùng gừng để ngậm, thêm vào món ăn, đồ uống, tẩm ướp cùng thực phẩm, hay ăn trực tiếp với snack gừng sấy.
Nghệ hay gừng chống oxy hóa mạnh hơn?
Curcumin trong nghệ có chỉ số ORAC cao hơn gingerol, vì thế nghệ mạnh hơn một chút so với đặc tính chống oxy hóa.
- Nếu mục tiêu là chống oxy hóa → nghệ trội hơn
- Nếu dùng hằng ngày, mục tiêu làm ấm cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa → gừng phù hợp hơn
Nói chung cả nghệ và gừng đều giàu chất chống oxy hóa. Và bạn có thể dùng cả hai để tối ưu hơn. Các tác dụng của nghệ và gừng được ghi nhận trong nhiều nghiên cứu. Tuy nhiên, hiệu quả có thể khác nhau tùy cơ địa và liều lượng sử dụng. Nghệ và gừng chỉ nên dùng như thực phẩm hỗ trợ sức khỏe, không thay thế thuốc điều trị.
Lời kết
Như vậy, nghệ và gừng đều là gia vị tốt, thơm ngon, có thể sử dụng linh hoạt. Tuy nhiên, bạn nên dùng vừa đủ, đúng cách không nên lạm dụng. Người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc đang dùng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng. Cần lưu ý rằng, gừng và có thể là một liệu pháp bổ sung hữu ích nhưng không bao giờ được thay thế thuốc hay các phương pháp trị bệnh.
Để đảm bảo tận hưởng hương vị lý tưởng và tối ưu lợi ích bạn có thể tham khảo các loại mứt gừng, mứt trái cây, snack gừng sấy, snack nghệ sấy... chính hãng, tại 1SHOP để yên tâm về chất lượng và nguồn gốc sản phẩm.
