Nước mắm truyền thống 43 độ đạm là gia vị thơm ngon, được tạo ra nhờ quá trình ủ chượp cá và muối. Với hương vị đậm đà và hậu ngọt tự nhiên. Vậy nên dùng nước mắm 43 độ đạm lúc nào khi nấu nướng hay trong cuộc sống hàng ngày? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết này.
Độ đạm nước mắm là gì?
Độ đạm trong nước mắm là tổng lượng nitơ có trong 1 lít nước mắm. Độ đạm của nước mắm truyền thống là một thông số quan trọng giúp đánh giá chất lượng sản phẩm, đây chính là hàm lượng axit amin thu được sau quá trình thủy phân protein từ cá. Ví dụ, nước mắm có ghi là độ đạm là 43 gN/lít đồng nghĩa chai nước mắm này có 43g nitơ trong 1 lít nước mắm.
Vì sao nên dùng nước mắm đúng thời điểm?
Khi nấu nướng, chúng ta thường nêm gia vị cảm tính, là nhớ lúc nào thì nêm vào lúc đó. Tuy nhiên, điều này vô tình giảm đi hương vị của một số món ăn nhất định. Vậy lúc nấu nên cho nước mắm vào lúc nào?
Nước mắm có hàm lượng axit amin cao từ cá cơm, quá trình lên men với muối biển giúp tạo nên vị đậm đà và hậu vị ngọt đặc trưng. Nhưng nếu bạn cho nước mắm vào quá sớm, nấu ở nhiệt độ cao trong thời gian dài, mùi vị của nó có thể bị bay hơi, thậm chí tạo ra mùi nồng, khét.
Để tránh điều này, bạn nên cho nước mắm vào công đoạn cuối cùng khi nấu, khoảng 1-2 phút trước khi tắt bếp. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng nên dùng giống nhau. Việc sử dụng đúng thời điểm sẽ giúp món ăn:
- Giữ được hương thơm tự nhiên, bảo toàn dưỡng chất
- Tăng vị umami, tròn vị
- Không bị khét hoặc nồng.
Cách dùng nước mắm 43 độ đạm cho từng món ăn
Không phải món ăn nào cũng giống nhau, tùy cách chế biến mà thời điểm cho nước mắm vào cũng khác. Ví dụ:
1. Làm nước chấm "quốc dân"
Trong nền ẩm thực Việt Nam, nước mắm là linh hồn của nhiều món ăn, từ bình dân đến nhà hàng sang trọng. Để có chén nước chấm ngon, chuẩn vị, thì bạn nên pha nước chấm theo công thức chuẩn như:
- 1 thìa nước mắm + 1 thìa đường + 4 thìa nước lọc -> khuấy tan
- Thêm 1 thìa nước cốt chanh, nêm nếm vừa ăn
- Cuối cùng bạn cho tỏi ớt băm
Phù hợp với món luộc, hấp, bánh xèo, bún chả...
2. Các món kho, rim
Đối với món ăn chế biến theo phương pháp này, thì thực phẩm cần thấm sâu gia vị. Để kho cá, thịt bò, thịt heo hay hải sản ngon bạn nên nêm nước mắm như sau:
- Ướp một lượng nước mắm nhỏ với thịt, cá cùng các nguyên liệu khác như tỏi, hành, tiêu, nước màu, bột ngọt..., đảo đều và để từ 15- 20 phút
- Sau đó, cũng cần chờ món ăn gần chín rồi nêm chút nước mắm vào để tăng hương vị.
Lợi ích khi thực hiện theo cách này:
- Món ăn thấm sâu gia vị
- Tăng độ đậm đà, mùi thơm hấp dẫn.
3. Các món nước như canh, lẩu
Các món canh, súp hay lẩu thường đòi hỏi hương vị tinh tế, vì nó không chỉ ăn phần cái mà nước canh, nước lẩu chính là "linh hồn" của món ăn. Vì thế, khi nấu món ăn này, bạn cần chờ vào thời điểm cuối cùng, khi món ăn sắp hoàn thành thì mới cho nước mắm vào.
Món canh cá hay lẩu cá chỉ cần 1 thìa nước mắm là nó dậy mùi, dậy vị hiệu quả. Ngược lại, thêm nước mắm sớm quá thì các chất nhạy cảm với nhiệt sẽ bị giảm đi, nhiệt độ cao làm biến đổi mùi và vị, làm mất đi mùi thơm vốn có.
4. Món gỏi, nộm
Salad, gỏi, nộm thì không dùng nhiệt độ cao chế biến, chuẩn bị hết nguyện liệu, trộn đều với nhau rồi rưới nước mắm chua ngọt lên trên, nêm từ từ để điều chỉnh vị cho thích hợp.
Cách làm này giúp:
- Cân bằng vị chua – ngọt – mặn trong đồ ăn
- Thăng hạng hương vị.
Khi nào nên dùng nước mắm 43 độ đạm trong đời sống?
1. Trong bữa cơm gia đình hàng ngày
Nước mắm 43N có thể dùng thường xuyên nhờ hương vị thuần tự nhiên và độ đạm cao, an toàn cho sức khỏe người dùng. Tuy nhiên, vì là nước mắm nguyên chất không pha trộn, bạn cần điều chỉnh lượng dùng ít hơn so với nước mắm công nghiệp thông thường vì hàm lượng natri cao.
2. Dịp lễ Tết, đãi tiệc
Các mâm cỗ thường không thể thiếu đi nước mắm, nó vừa là gia vị nêm nếm, vừa là nguyên liệu làm nước chấm cho nhiều món ăn. Nhất là các món nem rán, giò chả ngày Tết, chấm thêm với chút nước mắm mới đã.
3. Khi làm quà tặng biếu
Dòng nước mắm truyền thống 43 độ thường có bao bì chai thủy tinh sang trọng, tinh tế, là món quà ý nghĩa và thiết thực trong các dịp đặc biệt, bạn có thể tặng nó cho những người thân yêu, bạn bè, đối tác.
Gợi ý: Kết hợp nước mắm 43N với các đặc sản Phú Quốc khác như tiêu hạt, mắm ruốc, khô cá, khô mực... để tạo thành giỏ quà trọn vẹn.
Lưu ý khi sử dụng nước mắm
Dù là gia vị quen thuộc nhưng vẫn có một số sai lầm phổ biến mà bạn nên lưu ý như:
1. Không dùng nước mắm quá nhiều
Nước mắm truyền thống có vị mặn đặc trưng, hàm lượng natri cao nên khi sử dụng hàng ngày bạn cần kiểm soát liều lượng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị lượng natri nên tiêu thụ dưới 2000 mg/ngày (đối với người lớn).
2. Nên kết hợp với các gia vị khác
Trong quá trình nấu nướng, bạn đừng nên tập trung vào mỗi nước mắm, mà hãy kết hợp thêm cùng các gia vị khác như tiêu, tỏi, ớt, hành, đường, chanh... để thăng hạng món ăn hiệu quả nhất.
3. Không mua nước mắm không có nguồn gốc
Bộ Y tế Thái Lan đã phân loại nước mắm thành ba loại, bao gồm nước mắm nguyên chất, nước mắm thủy phân và nước mắm pha loãng. Các loại này dựa trên quy trình sản xuất, nguyên liệu thô và chất lượng của nước mắm.
Do đó, tùy vào nhu cầu và sở thích mà bạn có thể dùng các loại nước mắm khác nhau, nhưng cần đảm bả đó là hàng chính hãng, có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Không được mua nước mắm trôi nổi, không có xuất xứ.
Câu hỏi thường gặp về nước mắm
1. Có thể dùng nước mắm truyền thống hàng ngày không?
Có. Đây là nước mắm thuần tự nhiên từ việc ủ chượp cá cơm + muối, không chất bảo quản, hoàn toàn an toàn cho sức khỏe khi dùng với lượng vừa phải. Bạn có thể linh hoạt chế biến nhiều món ăn ngon đãi gia đình.
2. Trẻ 9 tháng dùng nước mắm được không?
Theo BS. CK2 Võ Thị Đem, khoa Dinh dưỡng tiết chế, trẻ dưới 1 tuổi không nên dùng các gia vị trong chế độ ăn, vì các chức năng của trẻ còn non nớt, chưa thể xử lý gia vị mặn, nó có thể gây hại cho thận. Chưa kể, việc này còn tạo thói quen ăn mặn cho trẻ khi lớn lên, từ đó làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, tim mạch trong tương lai.
3. Nước mắm có phù hợp làm quà biếu không?
Sản phẩm đạt chỉ dẫn địa lý Phú Quốc, OCOP 5 sao, hay các dòng nước mắm truyền thống ở Nha Trang, Phan Thiết,... thường có bao bì chai thủy tinh sang trọng, là món quà sức khỏe ý nghĩa cho dịp Tết, lễ, tri ân đối tác, người thân.
4. Vì sao nước mắm 43N có giá cao hơn nước mắm thông thường?
Do quy trình sản xuất thủ công, ủ chượp từ 12-18 tháng, nguyên liệu chính là cá cơm tươi Phú Quốc và muối biển tinh khiết, không pha chế, không phụ gia. Hơn nữa, đây còn là độ đạm tự nhiên cao nhất được công nhận cho nước mắm Phú Quốc.
Lời kết
Nước mắm là gia vị quan trọng giúp món ăn thêm đậm đà, hấp dẫn, nhưng khi nêm nếm bạn nên cho vào đúng thời điểm, đúng cách để giúp món ăn hoàn mỹ nhất.
Khi chọn mua nước mắm truyền thống, bạn nên ưu tiên sản phẩm có tem chỉ dẫn địa lý, nguồn gốc rõ ràng, đạt tiêu chuẩn HACCP để đảm bảo chất lượng, đồng thời có độ đạm tự nhiên, axit amin cao, vị mặn đậm đà, hậu ngọt tinh tế.
