Người tiểu đường thường lo lắng khi ăn trái cây vì nguy cơ tăng đường huyết. Vậy quả tắc (quất) có ăn được không? Có làm tăng đường máu không? Cùng tìm hiểu ngay nhé.
Quả tắc là gì?
Quả tắc (còn được gọi là kim quất, quất) là một loại trái cây thuộc họ cam, có tên khoa học là Fortunella japonica (Thunb.) Swingle. Quả có vị chua, hơi ngọt, tính bình. Cây cao từ 1 - 5m, cành lá rộng sum suê và có gai. Quả non có màu xanh đậm và chuyển màu cam rực rỡ khi chín. Kích thước trái khá nhỏ, có từ 5- 6 múi, bên trong có thể có chứa hạt. Nó thường được dùng để làm mứt, làm đồ uống, hoặc làm một vị thuốc...
Tác dụng của tắc đối với người tiểu đường
Lợi ích của quả quất (quả tắc) đối với người bệnh tiểu đường bao gồm:
Có thể điều hòa đường huyết
Chỉ số đường huyết (GI) của tắc là khoảng 67 GI, thuộc nhóm trung bình. Điều này có nghĩa là khi bạn ăn vừa phải nó có thể hạn chế nguy cơ tăng lượng đường trong máu đột ngột. Đồng thời, hàm lượng chất xơ cao (6,5g/100g), đặc biệt là pectin, giúp làm chậm hấp thu carbohydrate.
Nghiên cứu cho thấy, chế độ ăn giàu chất xơ rất quan trọng đối với người mắc bệnh tiểu đường, nó có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, bao gồm cải thiện kiểm soát đường huyết, giảm sự tăng đột biến đường huyết, giảm tình trạng tăng insulin máu, cải thiện nồng độ lipid trong huyết tương.
Chất xơ hòa tan trong quả tắc có thể làm chậm tốc độ tiêu hóa carbohydrate. Như thế bữa ăn chứa nhiều dưỡng chất này sẽ giảm tỷ lệ bị tăng đường huyết hơn. Chất xơ hòa tan có thể giúp ích cho bạn trong việc kiểm soát tình trạng đường huyết.[1][2]
Có thể giảm stress oxy hóa
Một tổng quan cho biết, có nhiều bằng chứng từ các thí nghiệm đã chỉ ra mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và stress oxy hóa. Tiểu đường có thể gia tăng stress oxy hóa, làm tế bào bị tổn thương và tăng nguy cơ biến chứng.
Quất giàu vitamin C, carotenoid, flavonoid có thể giúp trung hòa gốc tự do, giúp bảo vệ tế bào.
Chất chống oxy hóa cũng có tiềm năng hỗ trợ bệnh tiểu đường, nhưng cần thêm nghiên cứu lâm sàng để làm đánh giá lợi ích của nó.
Limonene trong vỏ quất cũng có thể bảo vệ gan, hỗ trợ chuyển hóa glucose. Từ đó giúp điều hòa lượng đường trong máu.
Có thể hỗ trợ tim mạch
Theo Heart Foundation, mắc bệnh tiểu đường làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Đường huyết tăng cao theo thời gian có thể làm tổn thương các mạch máu trong tim, khiến chúng dễ bị hình thành các mảng bám chất béo hơn. Tình trạng này càng lâu thì càng có nguy cơ mắc bệnh tim mạch càng cao. Khoảng 30% người mắc bệnh tiểu đường loại 2 cũng mắc bệnh tim mạch.
Quả tắc có thể góp phần làm giảm nguy cơ tim mạch nhờ chứa nhiều flavonoid và vitamin C. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), vitamin C có thể giúp cải thiện sức khỏe mạch máu và hỗ trợ giảm huyết áp. Đây là những lợi ích có hữu ích đối với tim mạch.
Flavonoid như hesperidin, naringenin giúp giảm LDL, tăng HDL, kiểm soát mỡ máu.
Nghiên cứu cũ năm 2018, cho thấy rằng flavonoid có nhiều trong ca cao, táo, trà, trái cây họ cam quýt và quả mọng. Flavonoid trong chế độ ăn uống có thể có tác dụng bảo vệ tim mạch và thần kinh, được trung gian bởi sự tương tác của chúng với hệ thống mạch máu. Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu để làm rõ lợi ích này.
Người tiểu đường có ăn được tắc không?
Quả tắc chứa nhiều dưỡng chất như chất chống oxy hóa, chất xơ, vitamin và khoáng chất, đồng thời nó có vị chua, ít đường, nên người tiểu đường vẫn có thể ăn quả tắc. Khi dùng vừa đủ nó giúp bạn cải thiện tiêu hóa, có thể tăng cường hệ miễn dịch, bổ sung dưỡng chất. Tuy nhiên, bạn nên ăn đúng lượng, không nên thêm đường và theo dõi phản ứng đường huyết sau khi dùng. Đặc biệt là nên xin hướng dẫn từ bác sĩ trước khi muốn thêm tắc vào chế độ ăn uống của mình.
Người tiểu đường nên ăn tắc như thế nào?
Người tiểu đường nên ăn tắc (quất) ở mức độ vừa phải, tốt nhất là dùng làm gia vị, nước chấm hoặc pha nước uống không đường để không ảnh hưởng tới lượng đường trong máu. Dưới đây là một số cách bạn có thể tham khảo:
Ăn trực tiếp
Bạn có thể nhâm nhi 1- 2 quả tắc tươi, có thể chấm cùng một chút xíu muối tôm để cân bằng vị giác. Bạn có thể để tắc vào ngăn mát tủ lạnh trước khi ăn. Cách này thì không phù hợp với tất cả mọi người, chỉ ai thích vị chua thì mới "cân" được cách ăn này.
Pha nước tắc
Sử dụng 1-2 quả tắc ép lấy nước, bỏ hạt, pha với một cốc nước ấm 150- 200ml, không nên thêm đường cát, hạn chế thêm các nguyên liệu có hàm lượng đường cao. Có thể sử dụng đường ăn kiêng hoặc môt ít mật ong nguyên chất nếu cần thiết.
Làm gia vị
Nếu bạn thích vị của tắc như ăn hay uống có cảm giác hơi chua thì có thể sử dụng nước cốt tắc thay cho chanh trong các món gỏi, salad. Hoặc dùng để pha nước mắm chấm, để tăng hương vị cho món ăn. Như vậy, hương vị sẽ hài hòa hơn, dễ ăn hơn.
Kết hợp cùng thực phẩm
Tắc còn có thể kết hợp cùng sữa chua không đường, trà... để tăng cường chất chống oxy hóa. Nói chung tắc có thể sử dụng đa dạng, biến tấu linh hoạt theo sở thích và khẩu vị, nhưng chỉ cần nhớ hạn chế đường.
Câu hỏi thường gặp về quả tắc và tiểu đường
Lưu ý:
- Không dùng tắc khi đói
- Người đang dùng thuốc, bà bầu, trẻ em nên hỏi bác sĩ
- Không dùng các sản phẩm có lượng đường cao...
Người tiểu đường nên ăn bao nhiêu tắc?
Tùy vào nhu cầu và tình trạng sức khỏe mà bạn điều chỉnh cho phù hợp. Ví dụ:
- Chỉ ăn 1–2 quả/lần
- Không ăn tắc ngào đường, mứt tắc, hạn chế các thực phẩm chế biến từ tắc có nhiều đường
- Không uống nước tắc pha nhiều đường.
Nước tắc không đường có dùng được không?
Nước tắc không đường sẽ lành mạnh cho người tiểu đường hơn, chỉ là nếu uống như vậy nó có thể khá chua đối với một số người, nên bạn có thể pha loãng với nước, như vậy sẽ dễ uống hơn.
Người tiểu đường có ăn được tắc sấy dẻo không?
Người tiểu đường vẫn có thể ăn một vài miếng tắc sấy dẻo ( loại có ít đường), được làm từ tắc tươi sạch, hữu cơ, tuy nhiên để đảm bảo an toàn, bạn nên xin ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Ăn tắc có làm tăng đường huyết không?
Quả tắc có lượng chất xơ cao, nhưng ít calo, nên phù hợp cho người giảm cân. Chất xơ giúp bạn duy trì trạng thái no lâu hơn, hạn chế thèm ăn. Bên cạnh đó, GI quả quả này cũng trung bình, nên khi ăn với lượng nhỏ, không thêm đường nó không làm lượng đường trong máu tăng đột biến.
Lời kết
Quả tắc có chỉ số đường huyết khoảng 67, giàu chất xơ, ít calo. Khi ăn điều độ, tắc không làm tăng đường huyết đột ngột, tuy nhiên mỗi người có nhu cầu và tình trạng sức khỏe khác nhau bạn vẫn nên hỏi bác sĩ trước khi dùng tắc để đảm bảo an toàn.
