Một số gia vị và thực phẩm có chứa các dưỡng chất, nó có thể làm loãng máu tự nhiên. Vậy đó là những thực phẩm nào? Cùng khám phá ngay trong bài viết này.
Gừng là gì? Gừng có thể làm loãng máu không?
Gừng (Zingiber officinale ) được sử dụng rộng rãi như một loại gia vị trong nhiều loại thực phẩm và đồ uống trên khắp thế giới. Đặc biệt ở Đông Nam Á, gừng còn được dùng để hỗ trợ các vấn đề về tiêu hóa, đau họng, ho,... Tuy nhiên, cách sử dụng đúng, điều độ cũng có thể tối ưu công dụng khi dùng gừng.
Tổng quan tài liệu có hệ thống năm 2015 cho thấy, trong mười nghiên cứu thì có tám thử nghiệm lâm sàng và hai nghiên cứu quan sát. Trong số tám thử nghiệm lâm sàng, bốn thử nghiệm báo cáo rằng gừng làm giảm sự kết tập tiểu cầu, trong khi bốn thử nghiệm còn lại báo cáo không có tác dụng. Hai nghiên cứu quan sát cũng báo cáo những kết quả trái ngược nhau.
Gừng cũng chứa salicylate, chất này hoạt động tương tự aspirin trong việc ức chế enzym COX, từ đó giảm kết tập tiểu cầu. Ngoài gừng thì nó còn có trong một số loại quả mọng, ớt và anh đào, cũng có thể ngăn ngừa đông máu. Cần nhiều nghiên cứu để xem xét lợi ích này.
Các nghiên cứu hiện nay cho thấy gừng có thể làm loãng máu nhẹ, nhưng kết quả chưa hoàn toàn thống nhất.
Các có khả năng làm loãng máu tự nhiên
Quế
Quế (Cinnamomum zeylacium) chứa coumarin, một chất hóa học hoạt động như một chất chống đông máu. Dù quế là một gia vị khá quen thuộc, nhưng cần được sử dụng vừa phải. Nó là một loại gia vị được chiết xuất từ vỏ khô của nhiều loài cây thuộc chi Cinnamomum.
Bạn cần cân trọng khi sử dụng quế như một chất làm loãng máu. Một đánh giá năm 2012 cho thấy việc tiêu thụ quế quá thường xuyên trong thực phẩm, bao gồm bánh mì và trà có quế, có thể gây tổn thương gan.
Kết quả một nghiên cứu năm 2022 cho thấy, các dẫn xuất coumarin ức chế quá trình đông máu bằng cách ức chế sự tổng hợp các yếu tố đông máu và chúng cũng có thể ức chế sự kết tập tiểu cầu.
Vitamin E
Vitamin E là một loại vitamin tan trong dầu, là chất chống oxy hóa có tác dụng chống oxy hóa và bảo vệ tế bào khỏi các gốc tự do gây hại. Vitamin E có thể ức chế sự kết tập tiểu cầu và đối kháng với các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K. Vậy nên, dùng liều cao với thuốc chống đông máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu, như warfarin (Coumadin), có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, đặc biệt là khi kết hợp với lượng vitamin K thấp.
Ớt cayenne
Ớt (Capsicum annuum) là một trong những loại cây trồng nổi tiếng của họ Solanaceae thuộc chi Capsicum, có nguồn gốc từ Trung Mỹ và Nam Mỹ. Ớt cayenne chứa nhiều salicylate, chất này có thể làm loãng máu. Salicylat là các hợp chất thực vật.
Hợp chất capsaicin có trong ớt cayenne giúp thúc đẩy lưu thông máu trơn tru và giúp ngăn ngừa cục máu đông.
Nam việt quất
Quả nam việt quất chứa axit salicylic, thành phần cũng cũng có thể giúp chống đông máu, giống như aspirin.
Mặc dù có nhiều báo cáo cho thấy quả nam việt quất làm tăng tác dụng của warfarin, đôi khi có thểgây tử vong, nhưng trong một thử nghiệm ngẫu nhiên, có đối chứng giả dược quy mô nhỏ, việc tiêu thụ một lượng vừa phải quả nam việt quất không ảnh hưởng đến INR. Hiện tại, khuyến cáo rằng đối với những bệnh nhân thích nước ép nam việt quất, không nên tiêu thụ quá 24 ounce/ngày.
Vào tháng 10 năm 2011, Bristol-Meyers Squibb đã đệ trình Hướng dẫn Sử dụng Thuốc được cập nhật lên FDA để phê duyệt, trong đó bỏ đi cảnh báo tránh nam việt quất và các sản phẩm từ nam việt quất dựa trên bằng chứng cho thấy việc tiêu thụ những thực phẩm này cùng với warfarin là an toàn.
Tỏi
Tỏi (Allium sativum) có thể có khả năng chống kết tập tiểu cầu. Theo Tạp chí quốc tế về đặc tính thực phẩm, bột tỏi cũng ức chế sự kết tập tiểu cầu, ngoài ra, chiết xuất tỏi được phát hiện có khả năng ức chế sự kết tập tiểu cầu ở người trong ống nghiệm.
Một thử nghiệm lâm sàng năm 2016 cho rằng, tỏi không hiệu quả bằng aspirin trong việc ngăn ngừa cục máu đông.
Nghệ
Curcumin là một polyphenol tạo nên màu vàng đặc trưng của nghệ. Trong nghiên cứu năm 2012, kết quả cho thấy curcumin có hoạt tính chống đông máu.
Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm năm 2017, cho thấy hợp chất hoạt tính sinh học chính của nó, curcumin, có thể có đặc tính chống đông máu.
Trong khi đó, theo Trung tâm Y tế Johns Hopkins, thực phẩm chức năng chứa nghệ hoặc curcumin có thể làm tăng nguy cơ chảy máu ở những người đang dùng warfarin.
Nha đam
Nha đam còn được gọi là lô hội, có tên khoa học là Aloe vera, là một cây không có cuống, là dày và mọng nước, là nha đam có màu xanh, ở ngoài 2 viền lá có gai nhỏ. Khi tách lớp vỏ ngoài ra thì bên trong là phần thịt và nó khá nhớt.
Lô hội chứa salicylat (có đặc tính chống kết tập tiểu cầu). Một nghiên cứu thí điểm năm 2024, cho thấy tiềm năng của nha đam đối với quá trình đông máu. Nên cần cân nhắc khi dùng, đặc biệt là ở những người có tiền sử dễ chảy máu hoặc rối loạn đông máu.
Omega-3
Axit béo omega-3 có thể giảm tình trạng đông máu. Các nghiên cứu lâm sàng trên người cho thấy rõ ràng rằng omega-3 từ biển có tác dụng chống kết tập tiểu cầu. Liều lượng từ 2 đến 4 g axit béo omega-3 từ cá mỗi ngày có thể hỗ trợ chống kết tập tiểu cầu tối ưu hơn.
Thuốc làm loãng máu hoạt động như thế nào?
Thuốc làm loãng máu là thuốc ngăn ngừa sự hình thành cục máu đông. Chúng không làm tan các cục máu đông đã hình thành, nhưng có thể ngăn chặn các cục máu đông đó phát triển lớn hơn.
Có nhiều loại thuốc làm loãng máu khác nhau:
- Thuốc chống đông máu, chẳng hạn như heparin hoặc warfarin
Thuốc chống kết tập tiểu cầu, như aspirin và clopidogrel
Một số vitamin, thực phẩm, thảo dược có thể làm loãng máu tự nhiên. Nên nếu bạn đang có vấn đề về sức khỏe nên hỏi ý kiến bác sĩ. Đặc biệt các thực phẩm này chỉ góp phần làm loãng máu không thể thay thế thuốc làm loãng máu hay theo hướng dẫn điều trị từ bác sĩ.
Các câu hỏi về gừng
Dùng gừng có an toàn khi dùng không?
Nhiều nghiên cứu chỉ ra là gừng có thể làm loãng máu nhẹ. Nên nếu bạn đang uống thuốc chống đông như warfarin, aspirin hoặc các thuốc chống kết tập tiểu cầu, thì gừng có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Do đó, bạn không nên hoặc tránh dùng gừng. Cần được bác sĩ hướng dẫn cụ thể nếu muốn tiêu thụ gừng.
Bị đau dạ dày có ăn gừng được không?
Người đang viêm loét dạ dày, trào ngược thực quản nặng, thì nên tránh dùng gừng, vì gừng có tính cay nồng, với người khỏe mạnh thì nó có thể hỗ trợ tiêu hóa. Ngược lại, đối với người có bệnh lý về dạ dày thì nó có thể làm nóng rát, khó chịu. Tốt nhất nên trao đổi với bác sĩ trước khi muốn dùng.
Một ngày nên dùng bao nhiêu gừng?
Gừng nằm trong danh sách được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) xem là an toàn và có thể dùng 4 gram mỗi ngày. Khi bạn bị viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày nặng thì bạn nên cân nhắc, hoặc nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Lời kết
Gừng có thể hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi, buồn nôn nếu dùng đúng cách. Ngoài ra, nó cũng có thể hoạt động như một chất làm loãng máu. Vì thế, nếu bạn đang sử dụng thuốc hay các thực phẩm chức năng ảnh hưởng đến tuần hoàn máu, đang bị rối loạn chảy máu thì cần xin ý kiến bác sĩ trước khi dùng gừng.
Người có bệnh nền, bà bầu, đang dùng thuốc đặc trị... cũng phải hỏi bác sĩ kỹ lưỡng. Gừng không phải là thuốc và không thay thế điều trị y khoa.
Nếu bạn muốn dùng gừng nhưng thích sự tiện lợi, vừa dễ ăn bạn có thể tham khảo trà gừng, snack gừng sấy, sản phẩm từ gừng đạt OCOP, HACCP tại 1SHOP để đảm bảo an toàn và chất lượng.
