Bưởi có nhiều nước, chất xơ, chất chống oxy hóa, nhưng lại ít calo, đặc biệt bưởi tươi có chỉ số đường huyết thấp (GI) chỉ 26. Vậy người bị tiểu đường có thể ăn bưởi không? Cùng tìm hiểu ngay nhé.
Bưởi là gì?
Bưởi (Pomelo) là một loại trái cây thuộc họ cam quýt, có họ hàng gần với bưởi chùm, với tên khoa học là Citrus maxima, họ Rutaceae. Bưởi có vỏ màu vàng hoặc xanh, trong khi đó ruột bưởi có thể có màu đỏ, hồng, hồng nhạt và trắng tùy loại. Các polyphenol chính trong quả bưởi là axit phenolic, flavonoid, anthocyanin và tannin.
Kích thước có thể lớn bằng quả dưa lưới hoặc hơn. Có vị chua nhẹ, ngọt thanh, với từng tép bưởi mọng nước. Nhờ giàu chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất, bưởi thường được quan tâm trong chế độ ăn của người bị tiểu đường
Chỉ số đường huyết và bưởi
Chỉ số đường huyết (GI) là thước đo khả năng làm tăng lượng đường trong máu của hàm lượng carbohydrate trong thực phẩm so với một thực phẩm tham chiếu (thường là glucose nguyên chất. Nó có thể thay đổi liên tục, có thể bị tác động bởi chế độ ăn uống, lối sống của mỗi người. Nếu bạn để GI này tăng quá cao, thì nó sẽ làm tăng nguy cơ bị bệnh tiểu đường. Là một bệnh lý nguy hiểm có thể gây ra nhiều biến chứng nếu không kiểm soát nghiêm ngặt.
Thực phẩm có GI thấp và cao
Các loại thực phẩm có chỉ số đường huyết càng thấp thì khi ăn sẽ không làm tăng đường huyết đột ngột, hoặc tăng không đáng kể. Trong khi đó, nếu có GI trên 76 là nhóm có chỉ số đường huyết cao, khi ăn có thể làm lượng đường trong máu tăng nhanh.
Chỉ số đường huyết của thực phẩm được chia làm 3 nhóm chính, với thang điểm là 100 gồm:
- Nhóm thực phẩm có GI thấp là dưới 55 điểm
- Nhóm có GI trung bình từ 56 - 69 điểm
- Nhóm thực phẩm có GI cao là từ 70 điểm trở lên.
Bưởi tươi và GI
Theo Đại học Sydney, bưởi tươi có GI khoảng 26 - thuộc nhóm thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp và và giá trị tải lượng đường huyết (GL) là 4. Còn nước ép bưởi không đường là 49 GI.
Vì vậy, bạn ăn vừa đủ nó sẽ không ảnh hưởng đường huyết.
Các nghiên cứu về bưởi và bệnh tiểu đường
Hiện chưa có nhiều nghiên cứu xem xét tác động trực tiếp của bưởi đối với người mắc bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn tìm thấy những tiềm năng tích cực của bưởi.
Có thể cải thiện độ nhạy insulin
Thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên năm 2006 cho thấy, nhóm dùng bưởi cũng có sự giảm đáng kể nồng độ insulin sau hai giờ uống glucose so với nhóm dùng giả dược. Tình trạng kháng insulin được cải thiện nhờ sử dụng bưởi tươi. Mặc dù cơ chế cụ thể chưa được làm rõ, nhưng việc bổ sung bưởi vào chế độ ăn uống, đặc biệt là người giảm cân là hợp lý.
Tác động sinh học tương tự một số thuốc hỗ trợ bệnh
Nước ép bưởi giàu chất dinh dưỡng, bao gồm vitamin và khoáng chất, và có ít calo hơn nhiều loại nước ép khác. Nghiên cứu từ Đại học California, Berkeley chỉ ra rằng, việc tiêu thụ nước ép bưởi có thể làm giảm lượng đường huyết ở mức độ tương tự như thuốc chống tiểu đường metformin thường được sử dụng. Nó có thể làm giảm đáng kể insulin huyết thanh lúc đói. Tuy nhiên cần thêm nghiên cứu để đánh giá lợi ích này đối với người. Bưởi không thay thế thuốc điều trị và không có tác dụng chữa bệnh.
Tiêu thụ trái cây tươi hỗ trợ sức khỏe
Kết quả của một nghiên cứu năm 2022 cho biết, việc tiêu thụ trái cây và hoạt động thể chất có thể làm giảm tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân, bệnh tim mạch và đột quỵ ở bệnh nhân tiểu đường loại 2. Khi ăn bưởi tươi đúng liều lượng, kết hợp cùng nhiều loại hoa quả khác có thể góp phần cải thiện sức khỏe, bao gồm tim mạch, giảm nguy cơ biến chứng.
Naringenin từ bưởi hỗ trợ điều trị tiểu đường
Kết quả nghiên cứu kết hợp giữa Trường Đại học Hebrew tại Jerusalem và Bệnh viện Massachusetts, Mỹ đã chỉ ra rằng naringenin là một chất chống oxy hóa có nguồn gốc từ bưởi và trái cây có múi khác có vai trò quan trọng giúp gan phân hủy axít béo và tăng độ nhạy cảm của insulin dẫn tới kìm hãm và có tác dụng tích cực đối với bệnh tiểu đường.
Tuy có nhiều tiềm năng hữu ích, nhưng cần thêm các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn để đánh giá toàn bộ các lợi ích của bưởi và bệnh tiểu đường.
Bưởi chứa ít carbohydrate
Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, một nửa quả bưởi 154 gram chứa khoảng 64,7 calo và 16,4 g carbohydrate, trong đó có gần 2,46 g chất xơ. Mà theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), thì lượng carbohydrate được đo bằng g, nghĩa là 1 khẩu phần carb tương đương khoảng 15 gram carb. Hãy cố gắng ăn lượng tinh bột tương đương nhau trong mỗi bữa ăn để giữ mức đường huyết ổn định suốt cả ngày.
Mặc dù không có lượng carbohydrate cụ thể cần cho mỗi bữa ăn, vì nó còn phụ thuộc vào tuổi, mức độ hoạt động, cân nặng và các yếu tố khác. Vậy nên để biết mình nên dùng bao nhiêu carbs là đủ hay xin ý kiến bác sĩ.
Nhưng không thể phủ nhận rằng bưởi vẫn có thể mang lại lợi ích dinh dưỡng khi bạn ăn nó với một chế độ ăn uống khoa học, có tính toán tổng lượng carbohydrate.
Người bị tiểu đường nên ăn bưởi như thế nào?
Người bệnh có thể ăn bưởi, nhưng cần điều chỉnh theo nhu cầu và sức khỏe của mình, một số gợi ý như sau:
- Khẩu phần ăn mỗi ngày khoảng từ 100g đến 200g (tương đương 2 - 3 múi)
- Không ăn bưởi khi đói
- Không ăn hoặc uống nước ép bưởi gần giờ uống thuốc, không nên thêm đường hay chất tạo ngọt khi dùng bưởi
- Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi ăn để cho chế độ ăn uống hợp lý
- Chia nhỏ khẩu phần ăn, bổ sung đầy đủ thực phẩm giàu protein, chất béo tốt, chất xơ, vitamin...
- Thường xuyên kiểm tra chỉ số đường huyết trước và sau bữa ăn để kiểm soát chặt chẽ lượng đường trong máu ở mức ổn định.
Các câu hỏi thường gặp khi ăn bưởi
Nên ăn bưởi tươi hay uống nước ép tốt hơn?
Câu trả lời chắc chắn là nên ăn bưởi tươi hơn, vì bạn có thể tận dụng, nạp toàn bộ các dưỡng chất có trong bưởi. Chưa kể ăn bưởi bạn cũng được bổ sung nhiều chất xơ hơn, còn nước ép chỉ có phần nước cốt.
Ngoài ra, nước ép còn có thể chứa nhiều calo và carbohydrate hơn, trong 8 oz chứa 96,8 calo, 22,8 g carbohydrate và 0,25 g chất xơ (theo FoodData Central)
Bưởi có tương tác thuốc không?
Harvard Medical School khuyến cáo, bưởi có thể tương tác với nhiều loại thuốc, điều này là do bưởi có chứa furanocoumarin. Khi bạn ăn bưởi trong lúc dùng một số thuốc, bạn có thể hấp thụ mức thuốc cao nguy hiểm hơn bình thường. Một số loại thuốc có thể tương tác với bưởi như:
- Thuốc chẹn kênh canxi (huyết áp cao, đau thắt ngực)
- Thuốc statin (cholesterol cao)
- Thuốc ức chế miễn dịch
- Benzodiazepine (điều trị lo âu, mất ngủ)
- Các loại thuốc thần kinh và tâm thần khác
Nếu đang dùng thuốc trị bệnh bạn cần hỏi bác sĩ trước khi muốn tiêu thụ bưởi.
Ăn bưởi có giúp làm đẹp da không?
Bưởi có thể có chống lão hóa nhờ giàu chất chống oxy hóa đặc biệt là vitamin C, ăn bưởi giúp bạn bổ sung thêm các chất này. Chúng có thể giúp bảo vệ làn da khỏi các gốc tự do, giúp làn da tươi tắn hơn, duy trì nét thanh xuân tốt hơn. Vitamin C có thể phòng ngừa, bảo vệ, chữa lành và trẻ hóa, cũng như hỗ trợ cải thiện lâm sàng một số bệnh lý về da liễu.
Bạn có thể ăn bưởi cùng các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa khác để tối ưu và đa dạng dưỡng chất.
Ăn bưởi có tốt cho tiêu hóa không?
Như đã nói bưởi chứa hàm lượng nước và chất xơ cao, nên nó có thể hỗ trợ tiêu hóa. Chất xơ còn giúp tăng khối lượng phân, ngăn ngừa táo bón và tạo môi trường thuận lợi vi khuẩn có lợi phát triển.
Người tiểu đường ăn bưởi buổi tối được không?
Bạn có thể ăn bưởi vào các thời điểm trong ngày, bao gồm sáng, trưa, tối. Nhưng đừng nên ăn sát giờ đi ngủ hay ăn khi đói, để tránh khiến hệ tiêu hóa khó chịu, rồi gây khó ngủ, mất ngủ.
Lời kết
Tóm lại bưởi tươi có GI thấp, giàu dưỡng chất, cũng có những lợi ích đầy hứa hẹn với bệnh tiểu đường. Thế nên người bị đái tháo đường vẫn có thể ăn một lượng bưởi nhất định. Tuy nhiên bưởi chỉ nên là một phần của chế độ ăn uống lành mạnh, không có khả năng trị bệnh. Để đảm bảo an toàn, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu đang có vấn đề về sức khỏe, đang uống thuốc...
Ngoài ăn bưởi, nếu bạn thích các sản phẩm từ bưởi như vỏ bưởi chua ngọt, đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao, bạn có thể xem trực tiếp sản phẩm vỏ bưởi sấy mật ong, sấy giòn, sấy lá dứa... chính hãng tại 1SHOP.
