Gừng là một gia vị có tính ấm, vị cay nồng, có khả năng chống oxy hóa, chống viêm, có thể giúp cải thiện hệ tiêu hóa, làm ấm cơ thể... Vậy gừng có tốt cho dạ dày không? Ngoài gừng thì còn thực phẩm nào tốt cho dạ dày nữa? Cùng tìm hiểu ngay nhé.
Gừng là gì? Có tốt cho dạ dày không?
Gừng( Zingiber officinale ) được sử dụng rộng rãi như một loại gia vị trong nhiều loại thực phẩm và đồ uống trên khắp thế giới. Đặc biệt ở Đông Nam Á, gừng còn được dùng để hỗ trợ các vấn đề về tiêu hóa, đau họng, ho,... Gừng là một loại cây thân thảo theo mùa, có rễ thân ngầm có thể tồn tại lâu trong đất và có thể tạo ra chồi mới để thay thế lá và thân chết. Thân ngầm gừng phân nhánh không đều, có nhiều xơ thô, trải phẳng và có màu vàng nhạt bên trong.
Theo một số nghiên cứu, thì gừng có nhiều tác dụng tích cực cho hệ tiêu hóa và cả dạ dày như:
- Trong bài đánh giá, khi dùng hàng ngày 2000 mg gừng có lợi trong việc giảm chứng khó tiêu, rối loạn đường ruột và loét dạ dày ở đường tiêu hóa của bệnh nhân mắc các rối loạn tiêu hóa. Nhưng do chưa đồng nhất nên cần thêm nghiên cứu.
- Nghiên cứu được công bố trên Pubmed, có thể làm tăng khả năng tống khí ra khỏi dạ dày hoặc có tác dụng chống đầy hơi.
- Theo nghiên cứu, gừng có thể làm tăng tốc độ làm rỗng dạ dày và kích thích co thắt hang vị ở những người khỏe mạnh.
- Công dụng phổ biến và được biết đến rộng rãi nhất của gừng trong nhiều năm về trước có lẽ là dùng để làm giảm các triệu chứng buồn nôn và nôn mửa. Lợi ích này đã được nghiên cứu và gừng được xem như là một chất chống nôn.
Một số người còn dùng gừng để làm trà, hay nhai hoặc nhậm để xoa dịu cảm giác buồn nôn. Ngoài ra, gừng cũng có thể góp phần làm dịu cơn đau dạ dày. Tuy nhiên, dùng gừng nhiều và sai cách nó có thể làm trầm trọng các vấn về đề về rối loạn đường tiêu hóa, chẳng hạn như trào ngược dạ dày thực quản, ợ nóng và tiêu chảy.
Gừng có thể mang lại lợi ích cho dạ dày nếu dùng đúng cách, nhưng không phù hợp với tất cả mọi người. Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa.
Thực phẩm nào có thể giúp giảm đau dạ dày?
Một số thực phẩm sau có lợi cho dạ dày như:
Trà bạc hà
Trà bạc hà (Mentha piperita) nhẹ nhàng, dễ uống, có lợi cho tiêu hóa. Nghiên cứu chỉ ra rằng, bạc hà giúp làm dịu đường ruột, cũng có thể giảm co thắt ruột và đầy hơi, đau bụng đi kèm.(4)
Tinh dầu bạc hà cũng cho thấy có nhiều triển vọng trong việc cải thiện hội chứng ruột kích thích (IBS).
Giấm táo
Giấm táo chứa nhiều acid acetic có thể hỗ trợ cân bằng lượng acid trong dạ dày từ đó hạn chế tình trạng trào ngược. Trong một nghiên cứu trên chuột bị viêm loét đại tràng, kết quả cho thấy việc bổ sung giấm có thể là một chiến lược giúp phòng ngừa viêm loét đại tràng.
Tuy nhiên, giấm táo cần được làm loãng tránh làm trào ngược dạ dày và viêm loét dạ dày nặng hơn.(2)
Trà hoa cúc
Trà hoa cúc là một dòng trà thảo mộc, có thể hỗ trợ giảm đau bụng. Hoa cúc La Mã còn có khả năng chống viêm, các polyphenol trong hoa hữu ích cho hệ tiêu hóa, giảm các vấn đề như đau bụng kinh, khó tiêu, nôn mửa. Bên cạnh đó trà còn hỗ trợ giảm các vấn đề như:
- Có thể giảm triệu chứng viêm dạ dày
- Có thể giúp giảm các triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD)
- Có thể có tác động tích cực đến hội chứng ruột kích thích (IBS)
Nghiên cứu cũ trên động vật và ống nghiệm cho thấy hoa cúc La Mã ức chế vi khuẩn Helicobacter pylori , loại vi khuẩn có thể gây loét dạ dày. Chúng còn giúp làm giảm co thắt cơ trơn liên quan đến nhiều rối loạn viêm đường tiêu hóa khác nhau. Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu chuyên sâu trên người để làm rõ lợi ích này.
Sử dụng chế độ ăn BRAT
Chế độ ăn nhẹ đôi khi còn được gọi là BRAT hay BRATT. BRAT là chữ viết tắt của các loại thực phẩm trong chế độ ăn này, gồm:
- Chuối (banana)
- Gạo (rice)
- Táo (apple)
- Bánh mì nướng (toast)
Chế độ ăn BRAT bao gồm các loại thực phẩm nhạt nhẽo, ít chất xơ và thường được khuyến nghị cho những người có vấn đề về dạ dày, các bệnh về tiêu hóa và tiêu chảy. Nhưng nó chỉ nên được áp dụng ngắn hạn, vì áp dụng quá lâu nó có thể gây ra những rủi ro cho sức khỏe. Đó là lý do tại sao các chuyên gia khuyến nghị một chế độ ăn nhạt thay vì chế độ ăn BRAT.
Baking soda
Bột nở (baking soda), chứa natri bicarbonat, có thể giúp giảm tạm thời chứng trào ngược axit bằng cách trung hòa axit dạ dày. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh là đây không nên là giải pháp lâu dài. Việc dùng quá nhiều có thể gây đau đầu, các vấn đề về cơ bắp và tăng sản xuất axit dạ dày, không nên dùng cho bà bầu và một số bệnh lý nhất định.
Nếu dưới 60 tuổi, không nên dùng quá sáu liều 1/2 thìa cà phê mỗi ngày, nếu bạn trên 60 tuổi, không nên dùng quá ba liều 1/2 thìa cà phê mỗi ngày.(3). Bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi muốn dùng.
Men vi sinh
Bạn có thể sử dụng sữa chua hay kefir để hỗ trợ tiêu hóa, đây đều là những thực phẩm giàu probiotic. Mà probiotic được cho là có thể giúp ngăn ngừa tiêu chảy do thuốc kháng sinh, nhiễm trùng, hội chứng ruột kích thích... Sữa chua cũng giúp giảm nguy cơ táo bón và tiêu chảy.
Men vi sinh chứa các vi sinh vật, hầu hết là vi khuẩn tương tự như các vi khuẩn có lợi tự nhiên trong đường ruột của con người. Men vi sinh đã được nghiên cứu rộng rãi trong nhiều vấn đề về đường tiêu hóa.
Chất xơ
Chất xơ rất quan trọng đối với nhu động ruột. Điều này chủ yếu là do khả năng của chất xơ làm tăng trọng lượng phân, giúp phân mềm và từ đó giảm thời gian vận chuyển qua đường ruột, điều này có thể giúp ngăn ngừa hoặc giảm táo bón.
Hơn nữa, chất xơ làm tăng cảm giác no và giúp bạn thấy no lâu hơn. Thời gian nhai lâu hơn thúc đẩy sản xuất nước bọt và axit dạ dày, có thể làm tăng sự căng giãn dạ dày. Bạn nên bổ sung nhiều chất xơ trong chế độ ăn uống của mình để giúp hệ tiêu hóa, dạ dày khỏe mạnh hơn.
Thực phẩm người đau dạ dày không nên ăn
Ngoài những thực phẩm nên ăn, thì người đau dạ dày nên tránh một số đồ ăn, thức uống sau:
Đồ ăn cay nồng
Các gia vị cay phổ biến trong mỗi gia đình Việt như ớt, tiêu, hành tỏi... nó giúp cho món ăn dậy mùi và thơm ngon hơn. Nhưng đối với người đang bị đa dạ dày thì nó có thể làm dạ dày bị kích thích gây nóng rát, nôn mửa hay tiêu chảy.
Thực phẩm giàu acid
Các loại đồ ăn chứa nhiều axit như họ cam quýt, ổi, cà chua, kiwi... người đau dạ dày cũng nên hạn chế. Dùng sai cách hay ăn quá nhiều có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày. Bạn nên ưu tiên dùng các nhóm dễ tiêu hóa, nhẹ nhàng cho dạ dày.
Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ
Đồ ăn chiên rán nhiều dầu mỡ không chỉ không tốt cho sức khỏe mà nó cũng có thể khiến dạ dày khó chịu, khó tiêu. Chưa kể nó còn có thể làm kích ứng và tăng lượng axit trong dạ dày. Nếu đang đau dạ dày, bạn nên tránh nhóm đồ ăn này, khi thấy bệnh đã hồi phục, thì nếu thích thì ăn một chút.
Đồ uống có cồn
Bia rượu hay các đồ uống giàu caffein bạn cũng nên hạn chế, vì no có thể tăng tiết axit trong dạ dày. Nếu mà còn dùng khi đói, thì nó sẽ làm cho bệnh dạ dày đang có sẵn trở nên trầm trọng hơn. Do đó, bạn nên tránh sử dụng nhóm thực phẩm này.
Các câu hỏi thường gặp về gừng
Đau dạ dày có nên ăn gừng không?
Gừng có khả năng chống viêm, chống oxy hóa. Gia vị này có tác dụng làm giảm tình trạng đầy hơi, giảm áp lực lên cơ thắt thực quản dưới, giảm co thắt ruột và ngăn ngừa chứng khó tiêu, đầy hơi và chướng bụng. Trong một số trường hợp, người đau dạ dày vẫn có thể ăn gừng vì nó giúp cải thiện tình trạng đầy hơi, khó tiêu. Nhưng người bị viêm loét dạ dày - tá tràng hay bị đau dạ dày nặng thì nên tránh. Tốt nhất hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Nên dùng gừng sao cho tốt với dạ dày?
Nếu bạn thuộc nhóm người có thể dùng được gừng, thì có thể áp dụng một trong những cách sau:
- Dùng trà gừng bằng cách thêm một vài lát gừng tươi mỏng cho vào nước sôi nấu 5- 10 phút rồi mang ra dùng khi trà còn ấm
- Thêm chanh và mật ong và nước gừng để hỗ trợ dạ dày
- Sử dụng gừng làm gia vị trong một số món ăn...
Nên ăn bao nhiêu gừng là đủ?
Gừng nằm trong danh sách được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) xem là an toàn và có thể dùng 4 gram mỗi ngày. Khi bạn bị viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thì bạn nên cân nhắc, hoặc nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Người bị trào ngược dạ dày có nên uống trà gừng không?
Trà gừng có tính ấm, vị cay nhẹ, có thể giúp bạn cải thiện các vấn đề tiêu hóa, giúp giảm kích thích dạ dày và làm giảm cảm giác buồn nôn. Tinh dầu từ củ gừng tươi giúp giảm cảm giác chua miệng, đắng do dịch vị trào ngược. Trong khi đó, gingerol và zingerone trong gừng cũng có khả năng kháng khuẩn và chống viêm.
Nhưng nên uống với lượng vừa phải, quá nhiều gừng có thể gây nóng.
Ăn gừng khi đói được không?
Đối với người đang có vấn đề về dạ dày, thì không nên dùng gừng khi đói, vì điều này có thể tác động xấu tới niêm mạc dạ dày, từ đó làm dạ dày bị tổn thương hơn. Bạn có thể dùng trà gừng, snack gừng sấy sau bữa ăn 30- 60 phút.
Lời kết
Gừng có thể mang lại một số lợi ích cho dạ dày, hệ tiêu hóa. Nhưng nếu bạn đang mang thai, đang có bệnh nền, đang uống thuốc, bị viêm loét dạ dày... thì nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Nếu không muốn dùng gừng tươi, bạn có thể thử món snack gừng sấy, cũng là lựa chọn tiện lợi, dễ sử dụng hơn cho người bận rộn. Để mua được sản phẩm thơm ngon, bạn có thể tham khảo các dòng snack sấy chính hãng, đạt OCOP, ATVSTP tại 1SHOP để yên tâm về chất lượng và nguồn gốc sản phẩm.
