Collagen là protein cấu trúc dồi dào, nó chiếm khoảng 30% tổng lượng protein trong cơ thể. Collagen có thể được chiết xuất từ nhiều nguồn thực phẩm khác nhau như cá, bò, heo... nhưng liệu loại nào trong 3 loại này là tốt nhất. Cùng khám phá ngay nhé.
Nguồn gốc và quy trình chiết xuất collagen
Collagen hiện nay được chiết xuất từ nhiều nguồn thực phẩm khác nhau, nhưng chủ yếu từ cá nước ngọt, bò, heo. Mỗi nguồn collagen có đặc điểm khác nhau về cấu trúc, hương vị, khả năng hấp thụ, mức độ phù hợp với cơ địa và giá thành. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về 3 loại collagen này vàgiúp bạn có thể chọn loại collagen nào phù hợp với mình nhất.
Nguồn gốc collagen phổ biến hiện nay
Collagen cá nước ngọt
Theo thông tin đăng tải trên MDPI, collagen biển như da cá, xương cá, sụn cá và vảy cá, bao gồm cả nguồn động vật có xương sống và không xương sống ở biển.
Trong khi đó, collagen cá nước ngọt thì được chiết xuất từ da cá ba sa, một loại cá da trơn nổi tiếng ở Việt Nam. Với công nghệ thủy phân enzyme, tạo ra collagen peptide tinh khiết, không chứa chất béo hoặc tạp chất. Nhờ vậy thu được các peptide có trọng lượng phân tử thấp (1.000-3.000 DA).
Collagen bò
Collagen bò là một dạng protein có nguồn gốc chủ yếu đến từ bò. Theo đó, xương bò hoặc các sản phẩm phụ khác của gia súc được đun sôi và hầm trong nước. Tiếp đó người ta chiết xuất collagen ra riêng, rồi sấy khô và nghiền thành bột để tạo nên thành phẩm - chất bổ sung.(1)
Ngoài bò, thì còn một số động vật khác cũng được sử dụng như trâu nước, bò yak, bò rừng, bò, linh dương..
Collagen heo
Tương tự như collagen trên, thì collagen heo chính là được tách chiết từ da và xương heo. Trong đó, bì lợn vẫn là nguồn cung cấp collagen thương mại chính. Collagen heo chứa collagen loại I và III giống như collagen bò, nếu bạn không sử dụng được bò thì có thể thay thế bằng heo.
Loại collagen và cấu trúc phân tử
Collagen cá nước ngọt có gì đặc biệt?
Da cá ba sa sẽ được cho vào máy để chiết tách collagen. Với công nghệ thủy phân bằng enzyme sinh học hiện đại, tạo ra các phân tử collagen với khối lượng phân tử nhỏ và siêu mịn. Quá trình này kéo dài để chiết xuất collagen tối đa, tránh ảnh hưởng tới collagen.
Trong đó, da cá thường chứa collagen loại I với độ tinh khiết cao (khoảng 70%) tùy thuộc vào loài cá, tuổi và mùa vụ. Collagen từ da cá thể hiện khả năng giữ nước tuyệt vời (khoảng 6% trọng lượng của nó khi tiếp xúc với độ ẩm 63% trong 24 giờ) và không có khả năng gây kích ứng, do đó phù hợp cho các ứng dụng trên da. ( theo Thư viện Y khoa Quốc gia)
Collagen bò khác gì?
Collagen bò thì chứa nhiều collagen loại I và III. Trong đó, collagen loại I chiếm 90% lượng collagen trong cơ thể bạn. Còn loại 3 là có trong cơ bắp, động mạch và các cơ quan nội tạng.
Collagen heo thì sao?
Collagen heo chứa collagen loại I và III, được sử dụng rộng rãi để chiết xuất collagen cũng như collagen bò. Collagen lợn không gây ra nhiều phản ứng dị ứng vì nó gần giống với collagen người. Nên nó cũng là một lựa chọn bạn có thể tham khảo.
Khả năng hấp thụ và hiệu quả
Đối với collagen cá
Theo bài tổng quan, collagen cá có khả năng sinh học cao hơn và hiệu quả hấp thụ cao hơn khoảng 1,5 lần so với collagen có nguồn gốc từ bò và lợn. Điều này mở ra triển vọng cho loại collagen này, cũng như tiềm năng cung cấp sản phẩm có giá trị cao và giảm thiểu các vấn đề môi trường.
Khả năng hấp thụ của collagen bò và heo
Collagen heo và collagen bò, hấp thụ kém hơn cá, nhưng hạn chế của collagen cá là độ bền cơ học thấp, hàm lượng axit amin, độ cứng cơ sinh học và điểm nóng chảy thấp, và có tỷ lệ phân hủy sinh học cao. Nên mỗi loại có những ưu điểm riêng.
Tính phù hợp với cơ địa và tín ngưỡng
Collagen cá ra sao?
Nguồn collagen này khá lành mạnh, nó cũng được xem là có thể có ít khả năng gây dị ứng hơn so với collagen từ bò và heo. Một lợi ích của collagen cá là phù hợp với tín ngưỡng tôn giáo vì người Hindu và người Hồi giáo không dùng được collagen từ bò và lợn.
Collagen bò
Phản ứng miễn dịch đặc hiệu với collagen bò rất hiếm nhưng vẫn xảy ra. Nhất là đối với những ai nhạy cảm với gelatin và alpha-galactose, đây có thể là nguyên nhân gây ra các phản ứng cấp tính với collagen bò. Có một số bằng chứng cho thấy việc tiếp xúc với collagen trong chế độ ăn uống có thể gây ra phản ứng miễn dịch.( theo học viện dị ứng, hen suyễn và miễn dịch học Hoa Kỳ (AAAAI) )
Collagen heo
Collagen lợn không gây ra nhiều phản ứng dị ứng vì nó gần giống với collagen người. Collagen có nguồn gốc từ lợn và bò, có những nhược điểm về quan điểm tôn giáo hoặc các lý do khác như sự bùng phát của bệnh BSE, nên nguồn collagen biển đang được ngành công nghiệp xem xét kỹ lưỡng như một lựa chọn thay thế quan trọng. ( theo MDPI)
Mùi vị, hòa tan và giá cả
Collagen cá nước ngọt
Hòa tan dễ dàng với nước, màu trắng sáng, mùi tanh nhẹ đặc trưng. Giá có thể rẻ hơn do từ phụ phẩm từ da cá ba sa - cá nước ngọt. Được thủy phân nên cảm giác nó vị nhạt, nghĩa là không mặn, không ngọt.
Collagen bò và heo
Tùy loại collagen bạn mua, chất lượng và thương hiệu mà nó có thể khác nhau, nhưng nhìn chung nó cũng có mùi vị dễ dùng, nhưng bạn cần ưu tiện chọn sản phẩm uy tín, chính hãng, có nguồn gốc rõ ràng.
Nên chọn collagen cá, collagen bò hay collagen heo?
| Đặc điểm | Collagen cá nước ngọt | Collagen bò / heo |
| Nguồn gốc | Da cá sa sa (Việt Nam) | Xương, da bò, lợn... |
| Hấp thụ | Rất nhanh (gấp 1,5 lần) | Trung bình, khá |
| Loại collagen | Chủ yếu loại I (tốt cho da) | Loại I và III (tốt cho cơ, khớp) |
| Kích ứng | Rất thấp, lành tính | Có thể gây dị ứng với người nhạy cảm |
| Tôn giáo | Phù hợp với hầu hết mọi người | Hạn chế (Hồi giáo, Hindu..) |
Collagen cá, collagen bò hay collagen heo đều là những loại collagen bạn có thể chọn lựa tùy vào nhu cầu, sở thích, ngân sách của bạn. Ví dụ:
- Nếu ưu tiên làm đẹp da và hấp thụ nhanh có thể tham khảo chọn collagen cá nước ngọt (ví dụ như Marigen từ cá ba sa).
- Collagen bò hoặc heo có thể hỗ trợ xương khớp tối ưu hơn
Tuy collagen cá có ưu thế về hấp thu, nhưng collagen bò và heo vẫn được sử dụng rộng rãi. Nên chọn sản phẩm thủy phân, có chứng nhận (ISO, HACCP) và tham khảo bác sĩ nếu có bệnh lý sẵn, có vấn đề về sức khỏe hay đang uống thuốc. Sử dụng collagen đều đặn, kết hợp chế độ ăn uống cân bằng, thể thao để đạt hiệu quả tốt nhất. Cần có liều lượng và liệu trình cá nhân hóa.
Lời kết
Mỗi loại collagen đều có những ưu điểm riêng, nên bạn có thể thử chúng và tìm ra một sản phẩm phù hợp với mình nhất. Nên sử dụng collagen kết hợp với vitamin C để tăng cường sự hấp thu của cơ thể.
