Trà đậu đen là thức uống thanh mát quen thuộc, giàu dinh dưỡng và ít calo. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp để sử dụng loại trà này. Vậy những ai không nên uống trà đậu đen? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.
4 lợi ích nổi bật của trà đậu đen đối với sức khỏe
Trà đậu đen là dòng trà được chế biến từ hạt đậu đen hay đỗ đen rang (Phaseolus vulgaris L.) là một loại đậu thuộc họ Fabaceae. Khi uống vừa đủ, đúng cách, nó có thể mang lại các tác dụng tích cực như:
1. Hỗ trợ kiểm soát huyết áp
Nghiên cứu EPIC-Norfolk cho thấy, việc hướng dẫn/khuyến khích ăn nhiều loại đậu hơn có thể mang lại giá trị lâm sàng trong việc giảm nguy cơ cao huyết áp. Tuy nhiên, cần nghiên cứu thêm để xác nhận những kết quả này.
Trà được pha từ đậu đen rang mộc cũng có ít natri, lại giúp bổ sung kali, magie, canxi,… Kali đã được chứng minh là có tác dụng giảm huyết áp bằng cách cải thiện sự giãn mạch, giảm căng thẳng mạch máu và thúc đẩy bài tiết natri. Magie cũng có thể thúc đẩy chức năng nội mô khỏe mạnh và giãn mạch. Đây đều là những lợi ích để ổn định huyết áp.(1)
2. Hỗ trợ hệ tiêu hoá
Chất xơ có trong đậu đen có thể giúp bạn cải thiện chức năng tiêu hóa, thúc đẩy nhu động ruột hoạt động đều đặn, tăng khối lượng phân, nuôi dưỡng lợi khuẩn và giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh hơn. Thưởng thức trà nguyên chất cùng phần hạt đậu giúp bạn tối ưu lượng chất xơ, nhưng bạn nên dùng trà vừa đủ, kết hợp cùng các loại rau củ quả khác.
3. Có lợi cho xương khớp
Magie ngày càng được công nhận là một yếu tố quan trọng góp phần vào sức khỏe xương. Mà đậu đen lại là thực phẩm có nhiều khoáng chất cần thiết cho xương như magie, canxi, phốt pho, kẽm, đồng...(2)
Bổ sung một ít nước nấu từ đậu đen có thể giúp bạn bổ sung các chất này, từ đó hỗ trợ xương khớp một cách tự nhiên.
4. Giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch
Việc bổ sung nhiều chất xơ cùng với nhiều trái cây và rau quả sẽ giúp giảm nguy cơ táo bón và giúp hạ cholesterol và huyết áp (3). Đậu đen cũng là loại hạt có lượng chất xơ cao, theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, 100 g đậu đen cung cấp khoảng 8,7 g chất xơ. Bổ sung trà từ loại đậu này có thể góp phần hỗ trợ bạn cải thiện sức khỏe tim mạch.
Lưu ý:
- Phần lớn chất xơ nằm ở hạt đậu
- Không nên đường, sữa hay kem vào trà.
7 nhóm người không nên uống trà đậu đen
Ai không nên uống trà đậu đen rang mộc? Cùng tìm hiểu ngay các đối tượng không nên sử dụng như:
1. Người đang dùng thuốc đặc trị
Trà đậu đen chứa phytate–làm giảm sự hấp thụ các khoáng chất quan trọng trong cơ thể. Ngoài ra, một số protein trong loại đậu này có thể phản ứng tương tác với một số thuốc, làm giảm hiệu quả điều trị. Nếu bạn đang uống thuốc, đặc biệt là thuốc Tây y thì nên cách xa thời điểm uống trà ít nhất 4–6 tiếng.
Các loại thực phẩm bổ sung khoáng chất như sắt, kẽm, canxi cũng không nên dùng cùng thời gian uống trà đậu này.
2. Người có hệ tiêu hóa yếu, đang tiêu chảy
Đối với người lớn khỏe mạnh, đồ uống này có thể hỗ trợ tiêu hóa nhờ chất xơ và protein. Nhưng đối với người có hệ tiêu hóa yếu như trẻ nhỏ, người lớn tuổi, hay đang bị rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy thì trà có thể gây tác động tiêu cực, có thể gây đầy bụng hoặc khó chịu.
3. Người có cơ địa hàn
Theo Đông y, đậu đen có tính mát, thế nên những ai thường bị lạnh tay chân, cơ địa hàn sẵn thì nên tránh, vì nó có thể làm tình trạng này nặng hơn.
Theo một số chuyên gia Đông y, những người có cơ địa hàn, tỳ vị yếu hoặc khí huyết hư, mà còn tiêu thụ quá nhiều thực phẩm "mát" có thể khiến tiêu hóa rối loạn, cơ thể lạnh trong, giảm hấp thu dinh dưỡng của cơ thể.
5. Người bị viêm loét dạ dày, bị tiêu chảy
Trà nấu từ đậu đen rang có nhiều chất xơ hòa tan (chủ yếu nằm ở phần hạt), chất xơ tuy là tốt cho hệ tiêu hóa. Nhưng đối với người đang bị tiêu chảy, niêm mạc dạ dày đang tổn thương thì chất xơ và một số hợp chất trong đồ uống này có thể gây kích ứng nhẹ với người có dạ dày nhạy cảm, từ đó ảnh hưởng tới vết loét.
Ngoài ra, dù trà đậu đen có thể hỗ trợ giảm cân, nhưng nếu uống hoàn toàn thay cho nước hàng ngày lại rất có hại. Phytate làm cơ thể không hấp thu hiệu quả khoáng chất, lâu dài có thể làm thiếu hụt chất, dẫn đến loãng xương và thiếu máu.
6. Người có vấn đề về thận
Đối với người khỏe mạnh thì đây là một loại trà dễ uống, thơm mùi ngũ cốc rang, giúp giải khát hiệu quả. Ngược lại, đối với người đang bị bệnh thận, nếu còn uống quá nhiều trà đậu đen, tính lợi tiểu của nó cũng có thể tăng áp lực cho thận.
Chưa kể loại đậu này còn có nhiều kali và phốt pho, khi thận đang có vấn đề việc đào thải các khoáng chất này cũng suy giảm, nếu kali tích tụ trong máu cao có thể gây nguy hiểm. Nên đối với người bị bệnh thận hãy xin ý kiến bác sĩ trước khi dùng trà từ đậu đen rang.
7. Người dị ứng đậu đen
Nếu bạn từng có tiền sử dị ứng với các loại đậu thì bạn nên tránh dùng các sản phẩm từ đậu đen, bao gồm trà. Nếu sử dụng thức uống này mà có dấu hiệu ngứa ngáy, phát ban, nổi mẩn thì nên ngừng uống ngay.
Lưu ý khi uống nước đậu đen
1. Không nên uống liên tục
Thạc sĩ, bác sĩ Huỳnh Vưu Khánh Linh, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc cho biết, bạn chỉ nên dùng khoảng 100–250ml trà đậu đen/ ngày, mỗi tuần uống khoảng 2–3 lần là phù hợp. Không được thay cho nước lọc, mà cần uống đủ nước lọc cần thiết, trà chỉ là đồ uống phụ.
2. Đảm bảo đậu đen đã được làm chín
Đậu đen cần được rang chín đúng kỹ thuật trước khi nấu với nước, điều này giúp giảm bớt tính hàn và một số chất như lectin (có trong đậu sống và chưa chín kỹ). Rang đậu rồi mới nấu mới tạo ra hương vị trà đậu rang đúng chuẩn, thơm mùi ngũ cốc rang.
3. Không cho thêm đường
Để nhận được lợi ích tối đa, hỗ trợ giảm cân, thì bạn nên dùng trà nguyên chất (không đường, không sữa). Nếu muốn cung cấp nhiều chất xơ, thì uống trà xong có thể dùng cả phần hạt, ăn trực tiếp hay cho vào salad tùy ý.
4. Uống ngay sau khi nấu
Trà đậu đen rang mộc nên thưởng thức ngay sau khi nấu để đảm bảo dưỡng chất và hương vị. Nếu chưa uống hết, bạn chỉ cần cho trà đã nguội vào bình nước, cho vào trong tủ lạnh, bảo quản từ 1–2 ngày.
Câu hỏi thường gặp
1. Có nên dùng đậu đen khô sống nấu trà không?
Như đã nói ở trên, trà đậu chỉ tạo ra hương vị thơm ngon, đậm đà khi nấu bằng đậu đen đã được rang mộc. Nếu bạn dùng hạt đậu khô, thì nó giống như là luộc đậu, hoàn toàn không có màu nâu đỏ, vị bùi bùi, cùng mùi thơm ngũ cốc rang.
2. Mỗi tuần nên uống trà mấy lần?
Trà đậu đen rang chỉ nên dùng từ 2–3 lần là đủ, mỗi lần uống 1 ly khoảng 100 ml, không uống quá 250 ml/ ngày. Uống quá nhiều trà không những không tốt, mà còn có thể gây ra các tác dụng phụ không mong muốn.
3. Trà đậu đen có gây tăng cân không?
Uống trà nguyên chất trước bữa ăn 30 phút là một cách tự nhiên để bạn giảm cảm giác đói, giảm thèm ăn, hạn chế ăn quá nhiều trong bữa ăn chính. Từ đó giúp bạn kiểm soát cân nặng tốt hơn. Ngược lại, nếu cho đường, sữa, kem, hay nhiều topping vào trà đậu đen, lượng calo tăng cao, dễ gây tăng cân.
Lời kết
Tóm lại, nếu bạn bị dị ứng, đang có bệnh thận, cơ địa hàn,... thì nên tránh uống trà đậu đen. Nếu bạn có bệnh lý nền hoặc đang điều trị, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
