Tiêu trắng (tiêu sọ) là một loại gia vị thơm nồng, cay đặc trưng. Không chỉ giúp tăng hương vị món ăn, tiêu trắng còn có chứa piperine – một hợp chất có khả năng chống oxy hóa, chống viêm. Vậy tiêu trắng là gì, có tác dụng gì? Cùng khám phá trong bài viết này.
Tiêu trắng là gì?
Tiêu trắng (white pepper) – tiêu sọ là một loại gia vị được sản xuất từ cây tiêu Piper nigrum. Tiêu trắng được làm từ những quả tiêu đã chín hoàn toàn (quả tiêu chín già nhất). Sau khi thu hoạch, người ta sẽ ngâm hạt trong nước, loại bỏ lớp vỏ bên ngoài, chỉ giữ lại phần nhân bên trong (“sọ” trắng). Phần nhân này sau đó được phơi hoặc sấy khô, tạo nên màu trắng ngà hoặc màu kem đặc trưng. Nó thường có vị nhẹ hơn tiêu đen, với hương vị ít phức tạp hơn.
Giá trị dinh dưỡng của tiêu trắng
Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, trong 2,4 g tiêu trắng cung cấp nhiều dưỡng chất như:
- Năng lượng 7,1 kcal
- Carbohydrate 1,65 g
- Chất xơ 0,629 g
- Chất béo 0,051 g
- Protein 0,25 g
- Canxi 6,36 mg
- Natri 0,12 mg
- Kali 1,75 mg
- Magie 2,16 mg
- Sắt 0,343 mg
- Axit folic (B9) 0,24 µg
- Vitamin C 0,504 mg
Đây đều là những chất dinh dưỡng cần thiết, khi thêm tiêu trắng vào các món ăn hàng ngày cũng giúp bạn nhận được nhiều dưỡng chất hơn.
6 tác dụng của tiêu trắng đối với sức khỏe
Tiêu trắng là một gia vị tự nhiên, giúp tạo nên hương vị tinh tế cho nhiều món ăn. Bên cạnh đó, nó còn có nhiều lợi ích như:
1. Giàu chất chống oxy hóa và giảm stress oxy hóa
Cũng giống như tiêu đen, tiêu trắng là nguồn cung cấp nhiều hoạt chất thực vật piperine và một số hợp chất khác như polyphenol và flavonoid. Chất chống oxy hóa là các hợp chất có khả năng chống lại tổn thương tế bào do các phân tử không ổn định gọi là gốc tự do gây ra. Một số nghiên cứu cho thấy, chất chống oxy hóa có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mãn tính.
Việc bổ sung hạt tiêu trắng cùng những thực phẩm giàu chất chống oxy hóa khác sẽ hỗ trợ và bảo vệ cơ thể tốt hơn.
Tiêu trắng cũng là nguồn nguyên liệu chính, hiệu quả nhất để chiết xuất piperine. Vì lớp vỏ ngoài cùng của hạt tiêu chứa rất ít piperine (chất gây cay), chỉ khoảng 7–8%, trong khi phần lõi bên trong (hạt) chứa hơn 90% tổng lượng piperine.
2. Chống viêm
Viêm mãn tính là một trong những nguyên nhân gây ra nhiều bệnh tật như bệnh tim, tiểu đường.
Theo Tạp chí Khoa học và Nghiên cứu Dược phẩm Quốc tế, tiêu đen và tiêu trắng đều có khả năng chống viêm. Tiêu trắng chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao, vì thế gia vị này có thể giúp giảm viêm. Đặc biệt là piperine, một loại alkaloid có đặc tính chống viêm. Kết quả một nghiên cứu tại Hàn Quốc phát hiện rằng, piperine có tác dụng chống viêm, giảm đau và chống viêm khớp ở chuột bị viêm khớp.
3. Hỗ trợ tiêu hóa
Piperine cũng giúp kích hoạt gan, tuyến tụy và các enzyme tiêu hóa trong ruột non để phân giải và hấp thụ các chất dinh dưỡng trong thực phẩm. Một số loại gia vị thông thường hoặc các hoạt chất của chúng, bao gồm piperine đã được nghiên cứu, chúng có tác động tích cực lên các enzyme tiêu hóa của tuyến tụy ở chuột thí nghiệm. Ngoài ra, khi cho chuột dùng piperine trong sáu tuần, thì đã làm chậm thời gian thức ăn qua đường tiêu hóa.
Tiêu đen có hoạt tính kháng khuẩn và piperine trong gia vị này có thể chống lại bệnh tiêu chảy. Hạt tiêu trắng cũng giàu piperine, cũng có thể hỗ trợ tình trạng này. Tuy nhiên cần thêm nghiên cứu trên tiêu trắng để làm rõ tác dụng này.
Nghiên cứu trên động vật khác cũng đã phát hiện ra rằng piperine có thể chống tiêu chảy có thể giúp thúc đẩy sự đều đặn của hệ tiêu hóa.
4. Tăng cường hấp thu curcumin
Curcumin là polyphenol tự nhiên chính được tìm thấy trong thân rễ của nghệ. Curcumin cũng được cho là có thể hỗ trợ một số vấn đề như giảm viêm, kiểm soát đường huyết và giảm đau khớp. (1, 2, 3)
Trong khi đó, piperine trong tiêu có thể giúp cơ thể tăng cường khả năng hấp thụ curcumin lên đến 2000% từ đó giúp cơ thể hấp thu và sử dụng curcumin hiệu quả hơn. Dù nghiên cứu được thực hiện trên hạt tiêu đen, nhưng tiêu trắng cũng chứa nhiều piperine nên có thể cải thiện khả năng hấp thu curcumin.
5. Kiểm soát đường huyết
Một nghiên cứu ở 86 người bị kháng insulin cho thấy, sau 8 tuần được dùng thực phẩm bổ sung chứa piperine. Kết quả có sự cải thiện về độ nhạy insulin, hay khả năng đáp ứng với hormone insulin để loại bỏ glucose khỏi máu.
Piperine trong hạt tiêu cũng còn giúp ngăn ngừa tăng đường huyết (3).
6. Tiêu trắng có giúp hạ huyết áp không?
Piperine trong hạt tiêu trắng cũng có tiềm năng đầy hứa hẹn đối với việc bảo vệ sức khỏe tim mạch. Flavonoid, vitamin A và vitamin C cũng là những dưỡng chất có thể giúp hạ huyết áp, hỗ trợ tim mạch.
Piperine có thể gây giảm huyết áp đáng kể ở nghiên cứu trên chuột, còn một nghiên cứu trong ống nghiệm cũng báo cáo rằng, piperine giúp giãn mạch máu để kiểm soát huyết áp.
Lưu ý: Tiêu trắng chỉ nên dùng như một gia vị, không thể thay thế thuốc hay phương pháp điều trị y khoa.
Lưu ý khi ăn tiêu trắng
1. Chọn tiêu trắng chất lượng
Trên thị trường có rất nhiều nhà cung cấp tiêu trắng, bạn có thể chọn một trong những thương hiệu mình thích. Nhưng cần đảm bảo sản phẩm bạn mua có nguồn gốc rõ ràng, có chứng nhận hữu cơ, đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Tránh mua hạt tiêu trôi nổi trên thị trường.
2. Cách sử dụng đúng
Bạn nên hạn chế nấu hạt tiêu trắng ở nhiệt độ cao trong thời gian dài, vì nấu lâu quá sẽ dễ làm bay mùi thơm và dưỡng chất trong tiêu. Cách đơn giản và hiệu quả là bạn chỉ nên rắc tiêu vào món ăn ngay sau khi tắt bếp, hoặc khi cho món ăn ra đĩa xong bạn cho tiêu lên là xong.
3. Liều lượng phù hợp
Mặc dù là gia vị quen thuộc trong các món ăn gia đình, nhưng bạn cũng nên sử dụng vừa phải. Mỗi ngày dùng từ 1–2 g tiêu trắng (tương đương 1/4 đến 1/2 muỗng cà phê). Tránh ăn quá nhiều vì có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, làm khô da.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Có nên ăn tiêu trắng mỗi ngày không?
Bạn có thể dùng tiêu trắng mỗi ngày để giúp tăng hương vị món ăn, nhưng nên dùng tiêu sạch nguyên chất. Đồng thời chỉ dùng sản phẩm này như một gia vị thông thường, không nên ăn quá nhiều.
2. Có thể kết hợp tiêu với loại gia vị nào?
Tiêu thường kết hợp được với rất nhiều gia vị khác như muối (để làm muối tiêu), với chanh, tỏi, hoặc các loại gia vị khác như ớt, hành để tạo nên những hỗn hợp gia vị đặc trưng cho từng món ăn.
3. Ăn tiêu trắng có tốt không?
Tiêu trắng không chỉ là gia vị giúp món ăn thơm ngon hơn mà còn cung cấp hoạt chất piperine – một hợp chất sinh học có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Sử dụng đúng cách loại tiêu hạt này có thể giúp bạn chống oxy hóa, hỗ trợ tiêu hóa...
4. Nên mua tiêu trắng hay tiêu đen?
Mỗi loại hạt tiêu này đều có hương vị và phù hợp với các món ăn riêng, ví dụ:
- Tiêu đen có mùi thơm nồng, phù hợp với món kho, xào, nướng
- Tiêu trắng có vị cay đậm hơn, dùng để chế biến các món Âu hay món ăn cần màu sắc tinh tế.
Lời kết
Tóm lại, tiêu trắng là một gia vị thơm ngon, giúp món ăn thêm đậm vị. Với nhiều hoạt chất, vitamin và khoáng chất, tiêu trắng giúp cải thiện tiêu hóa, hỗ trợ hạ huyết áp, giảm viêm... Tuy nhiên, bạn nên sử dụng với liều lượng hợp lý và tham khảo ý kiến chuyên gia nếu có vấn đề về sức khỏe hay đang uống thuốc.
